Onderzoek legt nauwe banden bloot tussen overheid en natuurclubs

In dit artikel:

Stichting Agri Facts stelt na onderzoek dat in het Nederlandse natuur- en stikstofdossier een kleine kring van natuurclubs, ambtenaren en adviesorganisaties te dicht op elkaar zit. Volgens het platform leveren dezelfde partijen kennis aan de overheid én voeren zij tegelijk actie voor strengere regels of procederen zij tegen overheidsbeleid. Daardoor ontstaat volgens Staf al snel de indruk dat onafhankelijkheid onder druk staat, juist omdat natuuronderzoek zwaar meeweegt in vergunningen en beleid.

Een sprekend voorbeeld is Rob Janmaat. Hij trad op als woordvoerder van MOB en Advocaat van de Aarde rond vragen over een pesticidenrapport in een natuurgebied, maar bleek ook directeur en oprichter van communicatiebureau De Lynx, dat veel voor overheden werkt op het gebied van natuur, klimaat en ruimte. Dat bureau staat dus aan twee kanten van hetzelfde dossier: als adviseur van de overheid én als verbonden partij met actiegroepen.

Staf wijst daarnaast op natuurstichtingen in Nijmegen, zoals RAVON, SOVON en de Zoogdierstichting, die onderzoek doen voor de overheid maar ook lobbyen voor strenger beleid en zich soms openlijk achter Greenpeace scharen in de stikstofzaak. Opvallend is volgens het onderzoek ook dat de natuurafdeling van BIJ12, de uitvoeringsorganisatie van de provincies, op dezelfde plek zit als deze clubs in Nijmegen. Bovendien zouden enkele hoge ambtenaren bestuursfuncties hebben bij natuurstichtingen, iets wat overheden wel toestaan zolang het op persoonlijke titel gebeurt.

De kernvraag is volgens Staf daarom niet of natuurkennis nodig is, maar of de groep die die kennis levert niet tegelijk te veel politieke invloed heeft. In de stikstofcrisis speelt dat extra zwaar mee, omdat natuurclubs via rechtszaken vergunningen en oude toestemmingen kunnen aanvechten. Volgens het platform kan de impasse alleen worden doorbroken als óf de juridische druk afneemt, óf de wetgeving steviger wordt gemaakt.