Onderzoek: inwoners Caribisch Nederland worden structureel achtergesteld

In dit artikel:

De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR) stelt in het rapport "Gelijkwaardigheid als Grondwettelijke Opdracht" dat de Nederlandse staat faalt in de behandeling van inwoners van Caribisch Nederland (Bonaire, Saba en Sint-Eustatius). Hoewel deze eilanden sinds 2010 bijzondere gemeenten zijn en hun bewoners formeel gelijke rechten hebben als Europese Nederlanders, bestaat in de praktijk geen gelijkwaardigheid.

Het onderzoek signaleert ernstige tekorten: geen werkloosheidsuitkeringen, geen kindgebonden budget, meerdere middelbare scholen die niet aan basiskwaliteit voldoen, langdurige druk op de medische zorg, verouderde infrastructuur en hoge reiskosten tussen eilanden. Levensonderhoud is duur; ongeveer één op de drie inwoners leeft in armoede en zelfs mensen met meerdere banen kunnen vaak niet rondkomen, aldus NCDR Rabin Baldewsingh. Ook zijn sommige internationale verdragen, zoals het Verdrag van Istanbul ter bescherming van vrouwen tegen geweld, niet van toepassing op Caribisch Nederland.

De coördinator concludeert dat bewoners "structurele achterstelling" ervaren en noemt dit door sommigen een schending van artikel 1 van de Grondwet. Als oorzaken wijst het rapport op doorwerkende koloniale verhoudingen. Aanbevelingen omvatten een prijsplafond voor nutsvoorzieningen (inclusief internet), renovatie van alle schoolgebouwen, kwijtschelding van studieschulden voor studenten die terugkeren naar de eilanden en de instelling van een wetenschappelijke adviesraad voor gelijkwaardige zorg. Eerder trok ook de Onderwijsraad aandacht voor het tekortschietende onderwijs; bovendien oordeelde een rechtbank dat de staat onvoldoende bescherming bood tegen klimaatgevolgen.