Onderzoek: financiële onzekerheid drijft populistische stem

In dit artikel:

Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge analyseerden stemgedrag van ongeveer 75.000 kiezers tussen 2015 en 2018 in tien landen en concluderen dat financiële onzekerheid en onvrede over werk belangrijkere drijfveren waren voor stemmen op populistische partijen dan zorgen over immigratie. De periode omvatte sterke populistische opmarsen, zoals de Brexit en winst van partijen als AfD en PiS.

Lorenza Antonucci (onderzoeker) wijst erop dat achterliggende economische angst — vooral bij de lagere middenklasse — terug te voeren is op effecten van de financiële crisis van 2008. Niet alleen werklozen, maar ook mensen met vaste banen voelen zich bedreigd door werkdruk, dalende lonen en minder zeggenschap over hun werk. Hoogleraar Agnes Akkerman (UvA) bevestigt dat kiezers die zich niet gehoord voelen eerder naar anti-establishment partijen uitwijken.

Het rapport stelt dat populistische partijen voordeel halen uit deze wijdverbreide onvrede en die frustratie politiek instrumentaliseren; vijandigheid richting migranten krijgt daardoor extra draagvlak omdat veel kiezers eerst en vooral geldzorgen en statusangst ervaren. Implicatie: aanpak van arbeids- en inkomensonzekerheid zou de aantrekkingskracht van populisme kunnen verminderen.