Onderzoek Driestar Educatief: Jongeren gebruiken massaal AI; weinig docenten stellen regels

In dit artikel:

Onderzoek van Driestar Educatief onder 1.336 Nederlandse jongeren (10–24 jaar), uitgevoerd door VU-masterstudente Denise Vermeulen onder begeleiding van Piet Murre en Carla van Hengel, toont dat kunstmatige intelligentie vooral door jongeren veel wordt gebruikt—met name ChatGPT. Vrijwel alle respondenten gebruiken die chatbot; Microsoft CoPilot volgt op afstand en ongeveer de helft zet AI ook in op sociale media en in games. Gebruik neemt toe met leeftijd: leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs en studenten gebruiken AI vaak dagelijks, basisschoolleerlingen veel minder.

Jongeren wenden AI vooral voor schoolzaken aan: 94% zoekt uitleg of informatie, 88% gebruikt het voor ideeën, 87% voor een tekstbegin, 65% om samen te vatten en 60% om eigen werk te controleren; 61% zegt daardoor sneller klaar te zijn. Tegelijk ontbreekt kritisch bronnenonderzoek: bijna driekwart neemt output aan als die logisch klinkt, maar slechts de helft vraagt naar bronnen en zo’n 20% toetst antwoorden aan eigen overtuigingen.

Docenten spelen een beperkte rol bij AI-vaardigheden; leeftijdgenoten zijn belangrijker als informatiebron en docenten hebben ongeveer evenveel invloed als sociale media. Ouders praten in veel gevallen niet over AI: ongeveer de helft bespreekt het niet met hun kinderen. Onder niet-gebruikers noemen sommigen milieumotieven, privacyzorgen of onverschilligheid. Conclusie: wijdverbreid, praktisch gebruik van AI, maar met duidelijke tekorten in kritisch beoordelen en sturing vanuit school en gezin—een oproep voor gerichte digitale geletterdheid en docentondersteuning.