Onderzeese kabels bewaken en ijsbrekers: zo wil EU tegen VS, Rusland en China opboksen in Noordpoolgebied

In dit artikel:

De Europese Commissie wil de EU nadrukkelijker en strategischer aanwezig maken in het Noordpoolgebied, waar de concurrentie om vaarroutes, grondstoffen en militaire posities toeneemt. Sinds de vorige EU-strategie uit 2021 zijn de geopolitieke spanningen sterk opgelopen door de Russische invasie van Oekraïne, de uitbreiding van Russische en Chinese activiteiten en de Amerikaanse belangstelling voor Groenland.

De nieuwe aanpak legt meer nadruk op veiligheid en economische belangen. De Commissie stelt een veiligheidshub voor die onderzeese kabels moet bewaken, beschermen en herstellen. Die zou later ook Russische schaduwvloot en illegale visserij kunnen opsporen. Daarnaast wil de EU een beveiligde kabel naar Groenland helpen aanleggen, als onderdeel van een mogelijk netwerk via Canada naar Japan en Zuid-Korea. Ook moeten de satellietsystemen Copernicus en Galileo worden versterkt en zouden lidstaten gezamenlijk meer ijsbrekers kunnen aanschaffen en inzetten.

Hoewel het Noordpoolgebied veel sneller opwarmt dan de rest van de wereld en daardoor economisch aantrekkelijker wordt, blijft de Commissie tegen nieuwe olie- en gasprojecten en voor hernieuwbare energie. Ze laat de eerdere ambitie varen om een internationaal verbod op nieuwe boringen te bepleiten. Extra EU-geld is nog niet vastgelegd, omdat de begrotingsonderhandelingen voor 2028-2034 lopen. Wel is 200 miljoen euro voor dit en volgend jaar toegezegd voor onder meer digitale verbindingen, mijnbouw en hernieuwbare energie in Groenland.