Is de ophef over de nieuwe Renaissanceschool in Almere terecht?

In dit artikel:

De Renaissanceschool in Almere, een initiatief van de aan Forum voor Democratie gelieerde Tocqueville Stichting, is deze week geopend. Op de eerste schooldag kwamen vier kleuters. De school biedt kleinschalig basisonderwijs met nadruk op klassieke vorming, Europese cultuurgeschiedenis en de waarden van de Europese beschaving. Jongens en meisjes zouden daarbij verschillende lesmethoden krijgen, omdat de school uitgaat van natuurlijke verschillen tussen leerlingen.

Het initiatief leidt tot politieke kritiek. D66-Kamerlid Ilana Rooderkerk spreekt van een partijpolitiek experiment en waarschuwt voor indoctrinatie. Ook willen veel Tweede Kamerleden de regels voor het oprichten van nieuwe scholen aanscherpen. Volgens Renée van Schoonhoven, hoogleraar onderwijsrecht aan de Vrije Universiteit Amsterdam, is dat juridisch en politiek ingewikkeld. De Wet meer ruimte voor nieuwe scholen, die in 2021 van kracht werd, maakte het juist eenvoudiger voor oudergroepen om een school te beginnen. Het terugdraaien daarvan kan opnieuw een langdurig debat opleveren.

Van Schoonhoven vindt vooral van belang of de school aan de wettelijke eisen voldoet, niet of haar politieke of culturele visie sympathiek is. De stichting moet onder meer voldoende belangstelling aantonen, een pedagogisch-didactisch plan hebben en bevoegde leraren inzetten. De onderwijsinspectie controleert bovendien of de school voldoet aan de burgerschapsopdracht en de waarden van de democratische rechtsstaat. Bij overtredingen kan de inspectie ingrijpen met bijvoorbeeld een aanwijzing of financiële maatregelen.

Een uitgesproken identiteit is volgens de hoogleraar op zichzelf toegestaan; dat geldt ook voor religieuze, levensbeschouwelijke en antroposofische scholen. Sinds de wetswijziging hoeft een nieuwe school bovendien niet langer gebaseerd te zijn op een officieel erkende maatschappelijke of religieuze richting. Daardoor kunnen ook initiatieven met een politieke inspiratie, zoals deze school, overheidsbekostiging krijgen. Van Schoonhoven verwacht desondanks dat de Renaissanceschool mogelijk binnen enkele jaren verdwijnt wegens een tekort aan leerlingen. Een vergelijkbare particuliere school sloot in 2024 al om financiële redenen.