Onderwijsinspectie adviseert overheid: „Verken een verbod op sociale media voor kinderen tot 15 jaar"
In dit artikel:
Het jaarlijkse rapport De Staat van het Onderwijs 2026 van de Onderwijsinspectie, dat woensdag verscheen, signaleert meerdere knelpunten in het Nederlandse onderwijs. Ongeveer de helft van de scholen voldoet niet aan de wettelijke eisen rond burgerschap: in steekproeven kregen 53% van de basisscholen, 49% van de scholen voor speciaal onderwijs en 65% van de middelbare scholen een herstelopdracht omdat burgerschapslessen niet altijd doelgericht, samenhangend of zichtbaar zijn in de praktijk. Scholen hebben wel vaak aandacht voor de inhoudelijke basiswaarden, maar worstelen met het formuleren van concrete leerdoelen. De inspectie benadrukt dat vrijheid van onderwijs ruimte biedt voor eigen identiteit, maar dat deze vrijheid wettelijk wordt begrensd door de plicht om democratische kernwaarden actief te bevorderen.
Het rapport beschrijft ook een verslechtering van het welzijn van leerlingen. Mbo-instellingen melden toenemende, complexere en ernstiger hulpvragen; oorzaken worden gezocht in de naweeën van corona, opvoedproblemen en sociale media. Een deel van de studenten kampt met verminderde executieve vaardigheden (plannen, organiseren, emotieregulatie), waardoor scholen te vaak als hulpverleners worden aangesproken terwijl leraren daar niet voor zijn opgeleid. De inspectie waarschuwt tegen het individualiseren van welzijnsproblemen en verwijst naar eerder advies van de Onderwijsraad.
Verder besteedt het rapport aandacht aan mediagebruik: kinderen van negen maanden tot zes jaar zitten gemiddeld anderhalf uur per dag achter digitale media. Vooral tieners (10–15 jaar) die veel op sociale media zitten lijken meer stress, angst en minder levensvreugde te ervaren. Momenteel is er alleen een richtlijn voor verantwoord schermgebruik; de inspectie stelt dat een wettelijke begrenzing ouders en scholen kan helpen grenzen te stellen, maar benadrukt tegelijkertijd het belang van vroeg aangeleerde digitale vaardigheden zoals online etiquette, nepnieuws herkennen en privacybescherming.
Reformatorische onderwijsorganisaties (VGS en VBSO) signaleren extra prestatiedruk en pleiten voor meer aandacht voor het pedagogisch klimaat en gemeenschapszin op scholen.