Onderwijsbonden betogen tegen besparingen Franse gemeenschapsregering: "Regering is het noorden kwijt"
In dit artikel:
Vandaag trekt opnieuw een betoging door Brussel tegen de ingrepen van de Franstalige gemeenschapsregering om 300 miljoen euro in het onderwijs te besparen. De maatregelen zijn onderdeel van een breder vijfjarenplan van de MR-geleide regering van de Fédération Wallonie‑Bruxelles om in totaal 700 miljoen te besparen. Minister van Onderwijs Valérie Glatigny heeft meerdere hervormingen voorgesteld die bonden, leerkrachten en politieke partners fel verontrusten.
Belangrijkste maatregelen
- Lesuren verhogen: secundaire leerkrachten in de hogere jaren (4e–6e middelbaar) zouden vanaf volgend schooljaar twee extra lesuren per week krijgen (van 20 naar 22 uur) zonder extra loon. Doel is gelijkheid met de lagere jaren, maar vakbonden waarschuwen voor ontslagen en kwaliteitsverlies.
- Vaste benoeming voor nieuwe leraren op de tocht: vanaf september 2027 zouden beginnende leerkrachten niet meer het klassieke statuut van vastbenoemde ambtenaar krijgen, maar in dienst treden met een contract (CDI). Huidige vastbenoemingen blijven behouden. Om starters toch meer voltijdswerk te bieden, wil de minister scholen clusteren in grotere geografische zones, ook over netten heen.
- Strengere regels bij ziekte: wie na lange ziekte halftijds hervat, zou dat tijdelijk (max. 2 jaar) mogen doen. Leraren op disponibiliteit (langdurig arbeidsongeschikt) krijgen sneller lagere verloning.
- Andere bezuinigingen en maatregelen: minder middelen voor renovatie van schoolgebouwen en een forse verhoging van inschrijvingsgelden in hoger onderwijs tot 1.200 euro. Tegelijk worden er enkele gerichte investeringen gepland, onder meer 75 miljoen euro nieuw beleid tot 2029, 25 miljoen voor begeleiding in lager en vroeg middelbaar, en een salarisplus van 5% voor leerkrachten die in 2027 afstuderen.
Waarom dit zo gevoelig is
Vakbonden hekelen zowel de inhoud als de sociale impact. De Franstalige socialistische onderwijsvakbond voorziet het verlies van minstens 1.300 fulltimejobs bij masters door de hogere lestijden. Ook vrezen zij dat starters gedwongen worden veel te pendelen en vakken te geven waarvoor ze niet zijn opgeleid, met negatieve gevolgen voor onderwijskwaliteit. De voorgestelde afbouw van het klassieke statuut raakt een sterk verankerd taboe: vaste benoeming wordt gezien als beschermingsmechanisme én als goedkoper voor de overheid.
Financiële twist
Net daar zit een complexe financiële puzzel: vastbenoemde leerkrachten kostten de gemeenschap relatief weinig aan sociale lasten (ongeveer 5,26%), terwijl contractuele werknemers tot circa 23,62% aan patronale bijdragen kunnen meebrengen — een structurele meerkost van honderden miljoenen. Glatigny heeft de federale regering gevraagd om voor leraren een uitzondering te maken zodat de hogere bijdragen niet zouden gelden; het is onduidelijk of dat doorgaat.
Politieke impact
De besparingen barsten de coalitie open: Les Engagés en Ecolo verzetten zich en de fractieleider van Les Engagés trad recent af uit onvrede. In Vlaanderen zijn soortgelijke voorstellen in het verleden op verzet gestuit; sommige Vlaamse politici kozen er juist voor om vastbenoeming gemakkelijker bereikbaar te maken en zo te besparen.
Kortom: de regering wil structurele besparingen doorvoeren om een nijpend begrotingstekort (jaarlijkse kloof van circa 1,5 miljard euro voor de Franstalige gemeenschap) te verminderen, maar haar mix van lastenverhogende en -verschuivende maatregelen stuit op hevig verzet omdat ze direct ingrijpt op werkzekerheid, arbeidsvoorwaarden en de onderwijskwaliteit.