Onderwijs zoekt antwoord op manosfeer: „Oordeel niet, maar luister naar deze jongens"

In dit artikel:

De aantrekkingskracht van de online manosfeer onder jonge mannen komt volgens Annemiek Stam-Hoogstrate mede voort uit onzekerheid over de mannelijke rol in een veranderende samenleving. Dat stelde de directeur van IFES-Nederland tijdens een bijeenkomst van het Expertisecentrum Onderwijs en Identiteit van de Theologische Universiteit Utrecht en onderwijsvereniging Verus. Ongeveer twintig mensen namen deel aan de bijeenkomst, die ging over de oorsprong van vrouwonvriendelijke opvattingen op school en internet.

Stam-Hoogstrate erkent dat uitspraken van influencers als Andrew Tate schadelijk zijn, maar pleit ervoor leerlingen niet meteen te veroordelen. Volgens haar is het hedendaagse gelijkheidsdenken soms doorgeschoten, waardoor verschillen tussen mannen en vrouwen nauwelijks nog ruimte krijgen. Jongens zouden daardoor houvast zoeken, die de manosfeer biedt door traditionele verschillen uit te vergroten en te vervormen. Ook vindt Stam dat het onderwijs te veel nadruk legt op communicatie en reflectie en te weinig aansluit bij eigenschappen die zij vaker bij jongens ziet, zoals competitie, grenzen verkennen en beschermen. Ouders en scholen zouden daar volgens haar meer ruimte voor moeten bieden, zonder vrouwen minder kansen te geven.

Voormalig schoolpastor Stephen van der Leij wees op jongens die juist in periodes van verdriet of verlies online steun zoeken. De manosfeer biedt hun volgens hem een schijnoplossing: het idee dat iedereen zijn eigen geluk kan afdwingen en emoties geen plaats hebben. Schrikken of veroordelen werkt averechts; docenten moeten luisteren, tijd maken voor leerlingen en hen helpen online boodschappen kritisch te beoordelen. Daarnaast is volgens Van der Leij meer aandacht nodig voor zingeving en troost in het onderwijs.

Tijdens het gesprek ontstond discussie over Stams typering van onderwijs als ‘gefeminiseerd’. Een docente benadrukte dat vrouwen juist meer kansen hebben gekregen. Stam verduidelijkte dat zij doelt op een sociologisch verschil in nadruk, niet op het aantal vrouwelijke leraren of de positie van vrouwen. Volgens haar zijn empathie en samenwerking belangrijk, maar ontbreekt in samenleving en onderwijs ook iets wat jongens nodig hebben: duidelijkheid over waar zij verantwoordelijkheid kunnen nemen, beschermen en leidinggeven.