'Ondernemers' in de zorg vergaren een privéfortuin van ons geld
In dit artikel:
Praten over inkomen blijft voor veel mensen gevoelig, terwijl financiële middelen sterk bepalend zijn voor iemands welzijn: voldoende koopkracht maakt betere zorg, gezonde voeding, ontspanning en minder stress mogelijk. Tegelijkertijd ontstaan in de zorg scheve verhoudingen wanneer publieke middelen via zorgverzekeraars in de zakken van private ondernemers verdwijnen.
Als casus beschrijft de tekst een thuiszorgbedrijf uit Den Helder waarvan de eigenaresse in 2018 een beheervergoeding van €120.000 en een dividend van €50.000 ontving (samen €170.000, ongeveer 8% van de omzet). In 2019 schoten haar inkomsten naar €505.000 — ruim 23% van de opbrengsten. In 2020 kende zij zichzelf opnieuw €120.000 toe en werd er €328.864 winst geboekt die in de reserves ging; het jaar daarvoor had ze nog een interim-dividend van €365.000 uitgekeerd. Datzelfde bedrijf ontving in 2020 bovendien een continuïteitsbijdrage van €209.642 vanwege COVID-19, ondanks dat de omzet licht was gestegen tot €2.217.428. Daarnaast probeerde verzekeraar ASR €190.000 terug te vorderen wegens twijfelachtige declaraties.
De voorbeelden illustreren hoe relatief kleine, met premiegeld gefinancierde zorgbedrijven grote winstmarges en hoge directievergoedingen kunnen realiseren, terwijl verzorgenden en verpleegkundigen dat zelden doen. Dat roept politieke en ethische vragen op: welke grenzen horen er te zijn aan wat uit collectieve zorggelden kan worden uitgekeerd, en wie ziet toe op zorgvuldig gebruik van premies? De schrijver signaleert groeiende roep om hervorming zodat commerciële excessen — vaak aangeduid als het optreden van ‘zorgcowboys’ — minder kans krijgen.
Ook een praktische drempel komt aan de orde: verantwoordelijkheden lopen door verschillende financieringsstromen, waardoor lokale instanties zich soms terugtrekken. De essentie van de kritiek is helder: gezondheidszorg moet primair gericht zijn op mensen en publieke belangen, niet op het maximaliseren van rendement voor private bestuurders. Er is dringend behoefte aan betere controle en normering van beloningen in semipublieke zorginstellingen zodat premiegeld meer ten goede komt aan zorgkwaliteit en personeel.