Onderhoudend erfgoedspektakel in Veenhuizen. 'Er mogen geen vreemden in ons dorp!'
In dit artikel:
In Veenhuizen speelt een theatraal experiment zich af: een combinatie van een historische wandelroute en de multimediale voorstelling Kerklaan_6.mp4, waarin virtual reality, acteurs, live muziek, een drone en zelfs een robot samenkomen. Het initiatief maakt deel uit van Erfgoedspektakel Drenthe en wil bezoekers op een speelse maar indringende manier laten ervaren hoe verleden en heden in dit bijzondere dorp door elkaar lopen.
De wandeling begint bij het Gevangenismuseum aan de Oude Gracht, langs de Laan van Weldadigheid. Kleine groepen (rond een dozijn deelnemers) worden door een gids meegenomen langs ontmoetingen met personages uit verschillende perioden van Veenhuizen: een dame uit 1870 die vertelt over wonen in huis “Orde en Tucht”, een veroordeelde uit 1920 die zijn bestaan in de gevangenis verbeeldt, een schooljuffrouw uit 1970 en de directeur van het gesticht in zijn witte oldtimer. Die scènes wisselen humor, schrijnende verhalen en historische toelichting af en laten de bezoeker letterlijk “terug in de tijd” stappen. Tussendoor wordt het alledaagse leven van vroeger benadrukt — van ijscokarren tot categorisering van huizen — zodat de publiekservaring zowel informatief als nostalgisch is.
Het tweede deel speelt zich af in een kerk waarin de multimediale voorstelling plaatsvindt. De sfeer is onrustig: onheilspellende orgelklanken, een rondvliegende drone en gestileerde poppen vullen de ruimte. Een spelend celebrant roept dat de bezoeker “gezien” is, waarna iedere toeschouwer een VR-bril krijgt. De virtual reality-sessies brengen intense, soms geweldadige en emotioneel geladen beelden die thema’s aansnijden als verbondenheid, eenzaamheid, gevangenschap en vrijheidsdrang. De ervaring balanceert bewust tussen feit en fictie: de technologie manipuleert zintuigen en schept verwarring, maar deelnemers behouden controle — ze kunnen de bril afzetten of via een signaal aangeven dat het te veel wordt.
Het algehele doel van het project is verbinden en verwonderen: door historische personages, actuele techniek en theatrale vondsten samen te brengen wil de productie bezoekers laten reflecteren op macht, toezicht en menselijke waardigheid — thema’s die nauw verbonden zijn met Veenhuizen’s geschiedenis als kolonie van weldadigheid en strafkolonie (de Maatschappij van Weldadigheid en haar stichter Johannes van den Bosch komen ook ter sprake).
Praktische informatie: de wandelroute “De ontdekking van Veenhuizen” was nog te zien op 20 en 21 juni (verschillende tijdslots). De multimediale voorstelling Kerklaan_6.mp4 draaide op diverse data tussen mei en juli; tijden en data waren wisselend, en op 20–21 juni maakte het onderdeel uit van het Noordergloed Festival. Concept, tekst en regie zijn van Erris van Ginkel; het project is gemaakt door een team onder artistieke leiding van Ellen Klaus, met medewerking van onder anderen Quintijn Relouw, Aleksej Ovsiannikov, Koenraad Spijker (Studio Engine Off) en performancecollectief Holy Dirt.