Onderhoud aan rijkswegen uitgesteld, want het geld is op - en onderhoud is sowieso 'niet sexy'

In dit artikel:

Rijkswaterstaat heeft recent aangekondigd voorlopig te stoppen met het aanbesteden van onderhoudswerkzaamheden aan rijkswegen in Friesland, Groningen en Drenthe omdat het budget op is. Het gaat om basiswerk zoals nieuw asfalt en het vervangen van vangrails; vergelijkbare aanbestedingen worden ook in andere delen van Nederland uitgesteld. Ook provincies en gemeenten kampen met vergelijkbare tekorten voor lokale wegen.

De inkomsten uit motorrijtuigenbelasting bedragen ongeveer 7 miljard euro per jaar, maar het budget dat Rijkswaterstaat dit jaar daadwerkelijk besteed aan onderhoud is ongeveer 2,8 miljard. De wegenbelasting stroomt namelijk naar de algemene middelen en wordt deels voor andere uitgaven gebruikt. De Algemene Rekenkamer schat dat er tot 2038 ruim 34 miljard euro ontbreekt om het achterstallig onderhoud aan rijkswegen weg te werken.

Achterstallig onderhoud is vaak politiek onzichtbaar en daardoor minder populair om op korte termijn geld voor vrij te maken; vernieuwende projecten krijgen vaker prioriteit. Gevolgen voor weggebruikers variëren: soms kan een weg langer mee, maar vaker leidt uitstel al tot maatregelen zoals afsluitingen voor zwaar verkeer, verlaging van maximumsnelheden of het tijdelijk afsluiten van op- en afritten. Dat veroorzaakt omleidingen, slechtere bereikbaarheid en verhoogde kans op files.

Het ministerie zal gaan herprioriteren: een selectie maken van welke onderhoudsprojecten doorgaan en welke moeten wachten. De minister verwacht in het najaar een prioriteitenlijst naar de Tweede Kamer te sturen. Bij die afweging krijgt verkeersveiligheid voorrang, gevolgd door bereikbaarheid en economische effecten. Naar verwachting zullen kleinere lokale wegen en langere-termijnkosten de komende jaren onder druk blijven staan tenzij structureel extra middelen komen.