Onderhandelen of doorvechten? 'Iran heeft het gevoel dat het wint'
In dit artikel:
President Trump heeft gisteravond (Nederlandse tijd) de Amerikaanse ultimatumdatum voor Iran met tien dagen opgeschoven: Te doen vóór maandag 6 april, anders dreigt hij met bombardementen op Iraanse energiefaciliteiten. Op zijn platform Truth Social zei hij dat de gesprekken doorlopen en "zeer goed" verlopen, maar hij koppelde tegelijk een harde sanctie‑dreiging aan het uitblijven van een akkoord.
Teheran reageerde eerder afwijzend op het Amerikaanse aanbod en benadrukt dat het alleen onder eigen voorwaarden en op eigen timing bereid is de oorlog te staken. Een hoge Iraanse functionaris beschuldigde Washington ervan eerdere onderhandelingsrondes te hebben misbruikt en later militaire agressie te plegen; tot die voorwaarden zijn vervuld blijft Iran vasthouden aan verdediging en het toebrengen van "zware klappen".
Analisten zien weinig reden voor Iran om nu toe te geven. Iran-deskundige Damon Golriz zegt dat de VS militair veel schade hebben toegebracht aan de Iraanse top, maar dat politiek niets wezenlijks veranderd is: volgens hem ervaart Iran dit als een existentiële strijd en ziet het geen noodzaak om met een mes op de keel te capituleren. Belangrijke Amerikaanse en Israëlische doelen — regimewissel en het volledig vernietigen van het Iraanse nucleaire en raketarsenaal — liggen volgens Golriz nog ver buiten bereik, waardoor Teheran geen prikkel heeft om te onderhandelen als het strategisch voordeel kan behouden.
Dat strategische wapen gebruikt Iran momenteel: delen van de Straat van Hormuz zijn grotendeels afgesloten voor scheepvaart, waardoor wereldwijde olie‑stromen worden verstoord en Teheran een effectief ruilmiddel in handen heeft. Midden-Oostencorrespondent Pepijn Nagtzaam wijst op de voorgeschiedenis: de nucleaire deal van 2015 (JCPOA) en de Amerikaanse terugtrekking onder Trump hebben het vertrouwen beschadigd. Ondanks zware verliezen binnen de leiding blijft het Iraanse bestuur volgens Nagtzaam standhouden en heeft het met de blokkade laten zien dat het het Midden-Oosten — en mogelijk de wereldeconomie — in het conflict kan meeslepen.
Tegelijk verzwaren de VS hun militaire aanwezigheid; er zijn orders om 5.000–8.000 extra militairen naar het Midden-Oosten te sturen. Dat voedt speculatie over grondtroepen en verhoogt de kans op verdere escalatie. Experts waarschuwen dat de komende dagen kritisch zullen zijn: diplomatieke verlenging en communicatie blijven mogelijk, maar de combinatie van ultimatums, militaire opbouw en wederzijds wantrouwen maakt de situatie uiterst gespannen.