Onder Trumps omstreden balzaal komt een militaire bunker van zes verdiepingen
In dit artikel:
Op de plek waar tot vorig jaar de oostvleugel van het Witte Huis stond, wordt niet alleen een indrukwekkende balzaal gebouwd, maar ook een zes verdiepingen diepe bunker met militaire functies: een ziekenhuis, commandoruimtes en geheime onderzoeksruimtes. President Trump presenteerde de bovengrondse balzaal deze week als een beschermend schild boven deze ondergrondse faciliteit; volgens hem zijn wanden en ventilatiesystemen zwaar versterkt en moet het dak met drones luchtaanvallen kunnen afweren.
De ingreep heeft in Washington een felle politieke strijd ontketend. Monumentenorganisaties, gebundeld in de National Trust for Historic Preservation, noemen de sloop van de iconische oostvleugel “historisch vandalisme” en spanden een rechtszaak aan om de bouw te stoppen. Een federale rechtbank legde de werkzaamheden aanvankelijk stil omdat het Congres nooit expliciet toestemming gaf voor de feestzaal, maar liet het ondergrondse werk doorgaan vanwege nationale veiligheid. Een hof van beroep schortte die bouwstop tijdelijk op in afwachting van een zitting op 5 juni.
Dat ondergrondse versterkingen worden aangelegd is niet geheel nieuw: onder de oude oostvleugel lag al een deel van het Presidential Emergency Operations Center (PEOC), waarvan de kerninfrastructuur teruggaat op 1942. Defensiespecialisten zeggen dat moderne dreigingen — hypersonische raketten, cyberaanvallen en dronezwermen — een forse uitbreiding en vernieuwing van die faciliteiten vereisen. Het Witte Huis heeft waarschijnlijk meerdere versterkte ondergrondse ruimtes; een bekende Truman-bunker fungeerde als toevluchtsoord tijdens de aanslagen van 11 september en werd ook in 2020 door Trump gebruikt.
Controversieel is niet alleen de militaire functie, maar ook de prijs en het imago: de balzaal zou ongeveer 400 miljoen dollar kosten, het totale project overstijgt inmiddels een miljard. Trump beweert dat hij en private donoren het bovengrondse deel betalen, terwijl de federale overheid de ondergrondse infrastructuur zou moeten bekostigen. Republikeinen probeerden financiering voor de militaire werkzaamheden via een begrotingsomweg in wetgeving te sluizen, maar een parlementair functionaris blokkeerde dat wegens procedurele fouten, waardoor federale middelen nu vastzitten.
Met de tussentijdse verkiezingen in zicht gebruiken Democraten het project als politiek wapen: zij noemen de initiatiefnemers “Ballroom Republicans” en halen aan dat veel Amerikanen (volgens peilingen een meerderheid) tegen de sloop en de nieuwbouw zijn. Op de bouwplaats zelf waarschuwen vakbonden voor risico’s nu er 24 uur per dag wordt doorgewerkt. Trump wil het project in september 2028 officieel openen, maar of dat lukt hangt af van juridische uitspraken en de vraag wie uiteindelijk de rekening betaalt. Het plan past in Trumps bredere ambitie om opvallende bouwwerken in Washington achter te laten, iets waar een groot deel van de bevolking weinig sympathie voor heeft.