"Onder de grap zit een enge werkelijkheid": wordt Trump een dictator?

In dit artikel:

Volgens journalist en opiniemaker Chams Eddine Zaougui staat de Amerikaanse democratie onder zware druk sinds Donald Trump aan zijn tweede ambtstermijn begon. In zijn nieuwe boek ‘Machtskunstenaar’ beschrijft hij hoe Trump in hoog tempo macht naar zich toetrekt en instituties ondergeschikt probeert te maken aan zijn persoonlijke belangen.

Zaougui wijst op Trumps aanvallen op de media, intimidatie van universiteiten, de benoeming van loyale vertrouwelingen bij de FBI en het ministerie van Justitie en zijn conflict met de rechterlijke macht. Die instellingen zouden volgens de auteur worden ingezet tegen politieke tegenstanders. Het Amerikaanse Hooggerechtshof vormt volgens hem nog een belangrijke rem, al kreeg Trump in 2024 gedeeltelijke immuniteit voor handelingen binnen zijn presidentiële bevoegdheden.

De auteur vergelijkt Trump met Richard Nixon, die overheidsinstanties eveneens voor persoonlijke doeleinden gebruikte. Het verschil is volgens Zaougui dat Nixon heimelijk opereerde en moest aftreden toen zijn handelen aan het licht kwam, terwijl Trump daar openlijk en zonder schaamte over spreekt. Zaougui waarschuwt westerse landen daarom niet te veronderstellen dat hun democratische verworvenheden vanzelf beschermd blijven.

Toch plaatst hij Trump niet in dezelfde categorie als dictators als Hitler of Stalin. Die leiders werden gedreven door uitgewerkte ideologieën; Trump is volgens Zaougui vooral een politieke kameleon die uit is op absolute macht, aandacht en erkenning. Zijn belangrijkste nalatenschap zou daardoor eerder een politieke stijl dan een samenhangende ideologie kunnen zijn. De resterende jaren van zijn presidentschap zal hij volgens de auteur gebruiken om zijn naam blijvend in de geschiedenis te verankeren.