Onder D66-minister Van Veldhoven gaan zestien gemeenten in Gelderland op slot op het stroomnet en ligt nieuwe woningbouw stil

In dit artikel:

In zestien Gelderse gemeenten, waaronder Doetinchem, Lochem en Zutphen, kunnen vanaf volgend jaar voorlopig geen nieuwe elektriciteitsaansluitingen meer worden aangevraagd. Volgens berichtgeving van de NOS en Omroep Gelderland is het stroomnet daar zo zwaar overbelast dat nieuwe woningbouwprojecten, bedrijfspanden en uitbreidingen moeten wachten. De aansluitstop duurt naar verwachting minimaal tot 1 juli 2027; pas in de loop van volgend jaar wordt opnieuw bekeken of capaciteit beschikbaar komt.

De maatregel raakt volgens de provincie onder meer de woningbouw, economische ontwikkeling en verduurzaming. Ook nieuwe scholen en ziekenhuizen kunnen in de betrokken gemeenten voorlopig geen aansluiting krijgen. Alleen projecten die direct extra capaciteit creëren, zoals grootschalige energieopslag, maken nog kans op een aansluiting. Gedeputeerde Ans Mol-van de Camp noemt de situatie een “bittere pil” en waarschuwt dat ook de rest van Gelderland risico loopt als er niet hard wordt ingegrepen.

De netproblemen zijn niet uniek voor Gelderland. Netbeheerders waarschuwden eerder al voor ernstige congestie in onder meer Flevoland en Utrecht. In delen van Utrecht werden nieuwe of zwaardere aansluitingen al geweigerd. Sinds 1 juli gelden landelijke voorrangsregels om de schaarse capaciteit te verdelen. Daarbij krijgen bepaalde vormen van energieopslag voorrang. Ook wordt volgens het artikel geen ongebruikte netruimte meer gereserveerd voor huishoudens, waardoor toekomstige uitbreidingen in woonwijken minder vanzelfsprekend zijn.

De auteur wijt de problemen aan het beleid om woningen, vervoer en bedrijven snel van aardgas over te schakelen op elektriciteit, terwijl het netwerk onvoldoende is uitgebreid. De groei van het aantal warmtepompen, elektrische auto’s en laadpalen wordt daarbij genoemd, evenals de wisselende productie van wind- en zonne-energie. Het artikel bekritiseert daarnaast de hoge belasting op aardgas en stelt dat klimaatbeleid de woningmarkt en economie belemmert.

Als oplossing pleit de auteur voor het terugdraaien van verplichte elektrificatie en het aardgasbeleid, lagere energiebelasting op gas, minder gesubsidieerde wind- en zonneparken en versnelde bouw van kerncentrales en netinfrastructuur. Deze voorstellen en de scherpe kritiek zijn de politieke duiding van de auteur; de aansluitstop zelf is het gevolg van de door provincie en netbeheerders gemelde netcongestie.