Ondanks toename bedreigingen en intimidatie willen meeste raadsleden door
In dit artikel:
Driekwart van de gemeenteraadsleden stelt zich opnieuw verkiesbaar voor de verkiezingen op 18 maart — hetzelfde percentage als vier jaar geleden — terwijl agressie en bedreiging tegen raadsleden sterk zijn toegenomen. Een onderzoek van de regionale omroepen en de NOS, in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden (NVvR), laat zien dat een derde van de raadsleden in de afgelopen bestuursperiode te maken kreeg met agressie, verbaal geweld of bedreigingen; dat is ruim twee keer zoveel als in 2022 en ongeveer zes keer meer dan in 2015.
De grootste motivatie om raadslid te worden blijft lokaal maatschappelijk bijdragen; 86% is tevreden over wat ze hebben bereikt. Tegelijkertijd is het werk zwaar: de grootste groep besteedt circa 20 uur per week aan raadswerk en 42% combineert dit met een fulltimebaan. Tijdgebrek en werkdruk zijn dan ook belangrijke uitstroomredenen.
Vrouwen ervaren vaker bedreigingen en scheldpartijen dan mannen. De intimidatie volgt vaak op gevoelige lokale dossiers — recent bijvoorbeeld protesten rond asielzoekerscentra — maar zelfs kwesties als een nieuw zwembad of een verkeersdrempel kunnen genoeg aanleiding zijn voor verbaal geweld. Bedreigingen komen zowel online voor als fysiek (achtervolgingen, eieren tegen ramen, vuurwerkbij incidenten) en worden regelmatig versterkt door complotdenken op sociale media.
De impact is substantieel: van degenen die bedreigd werden zegt 30% dat het hun functioneren beïnvloedde (tegen 25% vier jaar geleden). Veel raadsleden geven aan zelfcensuur toe te passen, afstand te nemen van inwoners of zich onveiliger te voelen tijdens debatten.
Abdullah Uysal, voorzitter van de NVvR, benadrukt dat elke zaak er een te veel is; de vereniging werkt samen met het ministerie en andere partijen aan preventie en nazorg. Tegelijkertijd is het opvallend en bemoedigend dat veel mensen ondanks risico’s nog steeds bereid zijn zich lokaal als volksvertegenwoordiger in te zetten.