Ondanks beloofde bestanden blijven Rusland en Oekraïne vechten
In dit artikel:
Rusland vreest dat de grote Victory Day-parade op 9 mei in Moskou verstoord kan worden en heeft daarom extra maatregelen genomen. Kremlinleider Vladimir Poetin waarschuwde Oekraïne expliciet om geen luchtaanvallen op Moskou te ondernemen; het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken adviseerde diplomatieke posten en buitenlandse organisaties in Kyiv alvast personeel te evacueren. Rondom de hoofdstad zouden extra lagen luchtafweer zijn geplaatst om de 81ste herdenking van de overwinning op nazi‑Duitsland veilig te stellen.
Hoewel het centrum van Kyiv relatief ongedeerd is gebleven, worden andere delen van de stad en meerdere Oekraïense steden zoals Dnipro, Lviv en Odesa vrijwel dagelijks door raket- en droneaanvallen getroffen. Rusland lijkt vooral bevreesd voor Oekraïense langeafstandswapens — waaronder kruisraketten en zware drones — die doelen diep in Russisch gebied kunnen raken. President Zelensky zei dat de concentratie van Russische luchtafweer rond Moskou elders tekorten creëert en daarmee kansen voor Oekraïne biedt.
Beide partijen kondigden deze week op eigen houtje staakt‑het‑vuren aan: Rusland stelde de wapens voor 8 en 9 mei te laten zwijgen vanwege de feestelijkheden; Oekraïne riep vanaf 6 mei een staakt‑het‑vuren zonder einddatum uit en riep op tot nieuwe vredesonderhandelingen. In de praktijk zijn de gevechten aan het oost‑ en zuidfront echter doorgegaan. Kyiv meldde dat Rusland honderden keren het eigenzijdige bestand heeft geschonden en dat steden als Charkiv, Dnipro en Zaporizja werden geraakt. Rusland meldt op haar beurt dat Oekraïne doorgaat met aanvallen op olie‑infrastructuur en wapenfabrieken.
De bereidheid van Oekraïne om ver in Rusland toe te slaan is onduidelijk; op de door Rusland bezette Krim zijn de officiële vieringen daarom al afgelast. Militair analisten duiden de situatie op een patstelling langs het circa 1.200 kilometer lange front: Rusland boekt geen grote terreinwinst, terwijl Oekraïne met grootschalig dronagebruik de Russische opmars afremt en gerichte schade toebrengt aan economische en militaire doelwitten.
Politiek en economisch verandert het plaatje ook in het voordeel van Kyiv: na verlies van Viktor Orbáns verkiezingen versnelde in de EU de goedkeuring van een hulppakket van 90 miljard euro en nieuwe sancties tegen Moskou, terwijl de Oekraïense drone‑industrie lucratieve buitenlandse contracten afsluit. Tegelijk lijdt de Russische economie onder stagnatie, hoge inflatie en teruglopende olieraffinage, al profiteren Kremlinfinanciën tijdelijk van hogere olieprijzen als gevolg van de spanningen rond Iran.
Of Oekraïne tijdens de Moskou‑viering zal afzien van aanvallen of juist doelgericht blijft stoten, zal tijdens de dagen rond 8–9 mei uitwijzen en kan het verdere verloop van het conflict beïnvloeden.