Omzichtigheid was in Loosdrecht volmaakt afwezig

dinsdag, 19 mei 2026 (03:26) - NRC Handelsblad

In dit artikel:

In Loosdrecht — onderdeel van de gemeente Wijdemeren — bood waarnemend burgemeester Mark Verheijen zijn excuses aan nadat de gemeente plotseling noodopvang voor asielzoekers had geregeld. Veel bewoners voelden zich overvallen en uitte felle tegenstand; sommige demonstranten probeerden zelfs de brandweer te beletten een brand te blussen bij de opvang. Verheijen erkende dat het proces anders had gemoeten, maar die verontschuldiging werd door sommige critici gezien als instrumenteel gebruikt om eerder agressief gedrag te legitimeren.

De protesten kregen bovendien steun van enkele Kamerleden: op 6 mei liep ex-PVV’er Markuszower mee in een anti-azc-demonstratie, en ook Mona Keijzer (voormalig CDA/BBB) en Lidewij de Vos (FvD) verklaarden zich solidair. Daardoor leek de lokale onvrede parlementaire backing te hebben, terwijl er tegelijkertijd bewoners zijn die het hele anti-azc-gedruis niet volgen maar vaak overstemd worden door de luidste stemmen.

De auteur reflecteert op de rol van schaamte als sociale rem: in situaties waarin publieke orde en hulpverlening worden tegengewerkt, zou je verwachten dat omstanders ingrijpen uit een besef van morele grensoverschrijding. In Loosdrecht ontbrak die rem vaak; de groepssolidariteit van de demonstratie versterkte juist de schaamteloosheid. Ter vergelijking wijst de tekst op de nachtelijke bekladding van het Nationaal Monument begin mei — een daad die ondergronds en stiekem gebeurde doordat de dader(s) vermoedelijk geen openlijk draagvlak verwachtten.

Breder geplaatst is het conflict een symptoom van jarenlang halfslachtig asiel- en migratiebeleid: opeenvolgende kabinetten lieten het opvangsysteem leunen op noodoplossingen, waardoor lokale spanningen snel kunnen escaleren. Op Europees niveau treedt op 12 juni 2026 het nieuwe Migratiepact in werking, wat de discussie over verantwoordelijkheid en opvang moet hertekenen. Tegelijk erkent de auteur dat migratiestromen voortkomen uit ongelijkheid en gevaar in herkomstlanden — en waarschuwt dat keuzen als “mensen op zee laten verdrinken” of brute grenshandhaving fundamenteel ingaan tegen Europese waarden.