Omtzigt sloopt het Haagse woningsprookje: de natuurlijke Nederlandse bevolking krimpt, dus de hele groei komt uit migratie

In dit artikel:

Een analyse van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) stelt dat migratie de afgelopen tien jaar een groot aandeel had in de Nederlandse woningvraag. Van de 2,2 miljoen mensen die tussen 2015 en 2024 naar Nederland kwamen, verbleven er in 2024 nog 1,4 miljoen. Zij woonden samen in ongeveer 435.000 woningen. Volgens het EIB was daarmee ruim 60 procent van de extra woningvraag in die periode aan migratie toe te schrijven.

Oud-NSC-leider Pieter Omtzigt verbindt daar een bredere conclusie aan. Omdat de natuurlijke bevolkingsgroei inmiddels negatief is — er sterven meer Nederlanders dan er kinderen worden geboren — zou de totale bevolkingsgroei volgens hem volledig door migratie komen. Vanuit die redenering stelt hij dat uiteindelijk 100 procent van de benodigde nieuwe woningen samenhangt met migratie. Die interpretatie omvat ook woningvraag door gezinsverdunning, zoals alleenstaanden en mensen die kleiner gaan wonen.

Het EIB verwacht bij ongewijzigde migratietrends dat migranten de komende tien jaar behoefte hebben aan ongeveer 340.000 woningen. Bij een beperking van de netto migratie tot 50.000 mensen per jaar zou dat aantal dalen tot circa 235.000. Vooral een vermindering van asielmigratie zou daarvoor nodig zijn. Asielmigranten komen volgens het EIB in ongeveer 90 procent van de gevallen in de sociale huursector terecht. Het instituut noemt het daarom misleidend om alleen te wijzen op het aandeel van statushouders in de toewijzing van sociale huurwoningen.

De auteur plaatst deze cijfers tegenover de trage woningbouw, die wordt belemmerd door onder meer stikstofregels, procedures en problemen met het stroomnet. Ook in krimpregio’s zoals Zuid-Limburg en delen van Groningen worden bouwplannen ontwikkeld om groei mogelijk te maken. Omtzigt stelt dat daar zonder instroom woningen leeg zouden kunnen komen te staan en dat overheden daarom expliciet moeten bepalen welke vormen van migratie zij willen faciliteren.

Tegelijkertijd vraagt het kabinet gemeenten om opvanglocaties langer open te houden, extra plekken te zoeken en statushouders sneller aan woningen te helpen. In Zoetermeer, dat dit jaar 225 statushouders moet huisvesten en nog een achterstand van 76 heeft, leidde dat tot kritiek van PVV-raadslid Fabian van der Tang. De gemeente erkent het woningtekort en huurt extra ruimte, maar sprak zich volgens de auteur niet duidelijk uit tegen de oproep van het kabinet.

De bijdrage concludeert dat de woningcrisis niet los kan worden gezien van migratie en pleit voor beperking van de instroom, afschaffing van de Spreidingswet en het beëindigen van voorrang voor statushouders. Daarbij wordt ook gewezen op verschillen tussen groepen: veel arbeidsmigranten vertrekken binnen tien jaar weer, terwijl asielmigranten doorgaans blijven. De conclusies en politieke voorstellen zijn de stellingname van de auteur; de genoemde woningcijfers komen uit het EIB-rapport.