Omstreden P.C. Hooft-prijswinnaar Anja Meulenbelt haalt zich woede op de hals met uitspraken over aanslagen op synagogen

In dit artikel:

Anja Meulenbelt (81), bekend als schrijfster en Palestijnse activiste, heeft opnieuw controverse veroorzaakt door in de reacties onder een Facebookbericht te suggereren dat Joden of Israël zelf antisemitische aanslagen zouden kunnen organiseren om sympathie te winnen. Ze noemde die mogelijkheid historisch niet onmogelijk en schreef volgens het bericht dat „Israël en de zionistische lobby belang hebben bij meer antisemitisme”, waarna ze toevoegde dat ze het niet stellig als feit presenteert maar als optie.

Haar opmerkingen kwamen kort na twee recente incidenten: in de nacht van donderdag op vrijdag ontplofte iets bij de synagoge in Rotterdam‑Blijdorp; diezelfde dag werden vier jongens uit Tilburg (17–19) aangehouden. Een dag later was er een explosie bij de buitenmuur van de Joodse school Cheider in Buitenveldert, Amsterdam‑Zuid. Het plaatsen van het woord ‘aanslagen’ tussen aanhalingstekens en het opperen van een eigen-regie theorie riepen heftige verontwaardiging op binnen de Nederlandse Joodse gemeenschap.

Dave Heilbron, penningmeester van het Centraal Joods Overleg, noemde Meulenbelts beweringen schokkend en onacceptabel, en stelde dat het verspreiden van dergelijke complottheorieën de al gepolariseerde situatie schaadt; hij opperde zelfs dat het bestuur van de P.C. Hooft‑prijs moet overwegen de toekenning aan haar te herzien. Het bestuur van de literatuurprijs weigert inhoudelijk te reageren en wijst erop dat Meulenbelt in persoonlijke hoedanigheid heeft geschreven.

Meulenbelt, die meerdere boeken over de Gazastrook schreef en eerder begrip heeft geuit voor de aanvallen van 7 oktober 2023, kreeg dit jaar als eerste vrouw de P.C. Hooft‑prijs — een keuze die al vooraf op kritiek stuitte binnen literaire kringen. De discussie benadrukt zowel de gevoeligheid rond antisemitisme en complottheorieën als de spanning tussen artistiek aanzien en politiek activisme.