Omstreden gebedsgenezer Greet Hofmans jaren vóór affaire in beeld bij justitie: zelfs Juliana was op de hoogte
In dit artikel:
Nieuw vrijgegeven stukken uit het Nationaal Archief tonen dat gebedsgenezer Greet Hofmans (1894-1968) al jaren vóór de publieke rel in 1956 op het vizier van politie, artsen en psychiaters stond. Recherchedocumenten uit 1949-1950 beschrijven haar als geestelijk abnormaal en melden waandenkbeelden; tegelijkertijd bouwde ze een brede aanhang op en kreeg ze toegang tot koninklijke kringen omdat koningin Juliana hoopte dat Hofmans kon helpen bij de oogproblemen van prinses Marijke (later Christina).
Politieverslagen schetsen hoe mensen van heinde en verre in lange rijen verschenen; in Assen trok zij bijeenkomsten van 800–1000 bezoekers. Haar aanpak bestond uit korte gesprekken, gebed en het handopleggen. Artsen klaagden dat haar adviezen gevaarlijk waren — zo zou ze diabetespatiënten afraden insuline te gebruiken — en riepen justitie op tot onderzoek. Hofmans ontkende medische praktijken en benadrukte dat ze geen doktersdiploma had en gratis werkte.
Het kabinet onder premier Willem Drees en justitieminister René Wyers waren op de hoogte van de bevindingen. Binnen justitie bestond terughoudendheid tegen strafrechtelijk optreden: men vreesde veel rumoer en zette in op het verbreken van de band tussen Juliana en Hofmans. Juliana weigerde echter afstand te nemen; Hofmans had zelfs verblijf op Paleis Soestdijk en weigerde te vertrekken. Haar invloed reikte later verder: niet alleen persoonlijk, maar ook politiek — Juliana’s uitgesproken pacifisme en afkeer van kernwapens werden mede aan Hofmans toegeschreven. De politie speurde ook naar mogelijke politieke sympathieën van Hofmans, waarbij bronnen communistische ideeën suggereerden en haar invloed op beleidsopvattingen over Indonesië ter sprake kwam.
De zaak escaleerde toen prins Bernhard in 1956 informatie lekte naar Der Spiegel (kop: een vergelijking met Raspoetin), waarna de verhouding onhoudbaar werd. Onder druk van onderzoek en het dreigende constitutionele risico werden alle contacten tussen Juliana en Hofmans uiteindelijk verbroken, waarmee de zo ontstane Hofmans-affaire een dieptepunt in de Nederlandse koninklijke geschiedenis markeerde.