Omroep ZWART maakt verslaggeving inclusiever met eigen AI-tool

In dit artikel:

Omroep ZWART heeft samen met de Universiteit van Amsterdam en BNNVARA een AI-tool ontwikkeld die journalisten moet helpen om hun werk inclusiever en beter afgestemd op verschillende doelgroepen te maken. De aanleiding is praktisch: als kleine omroep wil ZWART de band met ondervertegenwoordigde gemeenschappen versterken, maar zonder voortdurend handmatig veel mensen te moeten raadplegen.

De zogeheten AI Audience Validation Assistent (AAVA) is een dashboard dat tijdens het maakproces feedback geeft op teksten en producties. Die feedback komt niet alleen uit een taalmodel, maar vooral uit een annotatiemethode waarbij een diverse groep lezers passages beoordeelt op mogelijke vooroordelen, schadelijke stereotypen of onjuiste representatie. Hun input wordt gebruikt om de chatbot verder te trainen. Het project is mede gefinancierd met subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek; ook de EO was in een eerdere fase betrokken.

Volgens betrokkenen moet de tool vooral dienen als sparringpartner, niet als vervanging van rechtstreeks contact met de mensen om wie het gaat. Juist dat menselijke contact blijft noodzakelijk, benadrukken de makers, omdat AI vooral patronen en gedeelde inzichten kan samenvatten en nuance vaak verliest. De omroep testte de chatbot zelfs met een menselijke persona, maar ontdekte dat dat al snel de suggestie wekte dat een AI echte ervaringskennis kan overnemen.

Hoewel de tool nog kinderziektes heeft en eerst verder moet worden geëvalueerd, wekt het project al interesse bij andere media. De makers denken dat vooral de combinatie van AI en menselijke annotaties deze aanpak vernieuwend maakt en mogelijk breder inzetbaar in de journalistiek.