Ombudsman waarschuwt: Demonstratierecht steeds verder onder druk

In dit artikel:

Nationale ombudsman Reinier van Zutphen waarschuwt dat het demonstratierecht in Nederland onder druk staat doordat overheid en politiek te veel inzetten op risicobeheersing en het beperken van overlast. Sinds 2018 onderzoekt hij deze trend en constateert dat de Tweede Kamer, het kabinet en gemeenten steeds nadrukkelijker ingrijpen, terwijl de publieke beeldvorming rond demonstraties verslechtert. Die focus op incidenten leidt volgens hem tot een neerwaartse spiraal: strengere controles vergroten de afstand tot demonstranten, waardoor sommige burgers afhaken en anderen radicaliseren — wat vervolgens opnieuw aanzet tot nog meer beheersing. Van Zutphen benadrukt dat de meeste betogingen vreedzaam verlopen en waarschuwt tegen algemene, standaardbeperkingen die alle demonstranten treffen vanwege problemen bij een minderheid. Hij signaleert ook dat lokale beleidsregels en nieuwe moties of wetsvoorstellen steeds vaker het recht om te demonstreren inperken. Als alternatief pleit hij voor gerichte maatwerkmaatregelen en meer steun voor vreedzaam protest.