OM wil ouders die kinderen thuishouden van school weer vervolgen

In dit artikel:

Vorige maand heeft de Hoge Raad geoordeeld dat ontheffing van de leerplicht omdat ouders vinden dat geen school past bij hun geloof of levensovertuiging voor openbaar onderwijs nog slechts in uitzonderlijke gevallen mogelijk is. De rechter stelde dat de overheid actief moet optreden wanneer kinderen geen onderwijs volgen, en desnoods strafrechtelijke middelen moet inzetten om naleving af te dwingen.

Het Openbaar Ministerie meldt dat het naar aanleiding van die uitspraak wil gaan handhaven en hierover in gesprek is met de wetgever en samenwerkingspartners. Dat is een koerswijziging: vorig jaar legde het OM vervolgingen van dit soort zaken nog stil vanwege juridische onduidelijkheid en uiteenlopende uitspraken door lagere rechters.

De uitspraak raakt gemeenten direct. Den Haag kondigde al aan dat ruim honderd kinderen die nu vanwege levensbeschouwelijke bezwaren thuisonderwijs krijgen, na de zomervakantie weer naar school moeten. De gemeente stelt dat ouders zich niet meer kunnen beroepen op ontheffing zolang er binnen redelijke afstand een openbare school beschikbaar is. Volgens de Haagse onderwijswethouder zijn veel van deze kinderen 'uit beeld', omdat de onderwijsinspectie geen toezicht houdt op thuisonderwijs.

De Vereniging voor Thuisonderwijs zegt voorlopig niet inhoudelijk te reageren en blijft pleiten voor wettelijke erkenning van thuisonderwijs met passend toezicht. In 2024 hadden meer dan 2.100 jongeren een ontheffing wegens zogenoemde richtingsbedenkingen; ongeveer zestig gevallen liepen uit op een strafzaak.

De uitspraak zal waarschijnlijk leiden tot meer handhavingsacties en zet een nieuw punt op de politieke agenda over hoe thuisonderwijs, religieuze overtuigingen en verplicht schoolbezoek in balans moeten worden gebracht.