Olierampen zijn zichtbaar, maar de Westerschelde staat constant onder druk
In dit artikel:
Vrijwilligers in waadpakken en medewerkers van natuur- en overheidsorganisaties vechten momenteel tegen een olievlek die de Westerschelde en omliggende Natura2000-slikken heeft bereikt. Op 9 april ontstond de grootste lekkage tijdens het bunkeren van het containerschip MSC Denmark VI in de haven van Antwerpen: een scheur in de romp liet duizenden liters stookolie ontsnappen. Een week later zonk een ander schip, waarbij diesel lekte; die diesel kon grotendeels worden geborgen, maar de zwaarere stookolie dreef weg richting kwetsbare natuurgebieden. Honderden vogels zijn al gestorven en grote delen van slikken en schorren zijn met een dunne oliefilm bedekt.
Door getij en sterke stromingen verspreidde de vervuiling zich razendsnel, waardoor opruimen alleen mogelijk is zodra olie aanspoelt. Vrijwilligers scheppen met kruiwagens en scheppen slib uit enorme oppervlaktes — volgens een natuurbeschermingsorganisatie ter grootte van bijna 3.000 voetbalvelden — maar veel vervuiling zal volgens deskundigen langdurig in het systeem blijven zitten. Het is een race tegen de klok in een getijdengebied dat al zwaar onder druk staat.
De Vlaamse overheid kondigde aan via de rechter schadevergoeding te eisen; minister Jo Brouns stelde daarbij dat "de vervuiler zal betalen". De Belgische oppositie en natuurorganisaties vragen zich hardop af hoe zulke incidenten herhaaldelijk kunnen gebeuren en waarom de reactie vaak pas komt als de schade zichtbaar is. Critici wijzen er bovendien op dat dagelijkse, toegestane lozingen en de voortdurend toenemende industrie- en scheepvaartactiviteiten structureel risico veroorzaken, en dat incidentele compensatie de onderliggende problemen niet oplost.
De ramp roept fundamentele vragen op over de effectiviteit van beschermingsmaatregelen in de Westerschelde: is het gebied, ondanks juridische bescherming, in praktijk nog te redden voor toekomstig herstel van visbestanden en biodiversiteit? Deskundigen en belangenorganisaties pleiten voor strengere preventie, betere toezicht op bunkeren en structurele maatregelen in plaats van steeds reactief opruimen na rampen.