Oliedollars geen garantie voor veiligheid: waarom Saudi-Arabië kansloos is tegen aanvallen van Houthi-rebellen

In dit artikel:

Saudi-Arabië besteedde in 2025 ongeveer 72 miljard euro aan defensie, maar krijgt de aanvallen van de Houthi-rebellen uit Jemen niet onder controle. De kwetsbaarheid werd volgens het artikel scherp zichtbaar op 10 oktober, toen raketten de luchthaven van Riyad bereikten. Geen enkele raket werd onderschept en ook het waarschuwingssysteem werkte niet. Daarbij kwamen zeker 13 mensen om het leven en raakten minstens 300 mensen gewond.

De Saudische verdediging is vooral ingericht rond dure westerse wapens, zoals Patriot-luchtafweer, F-15’s en Eurofighter-gevechtsvliegtuigen. Die investeringen waren grotendeels bedoeld als bescherming tegen Iran, maar blijken minder geschikt tegen de relatief goedkope, laag vliegende en wendbare drones en raketten van de Houthi’s. De Patriots zijn ontworpen voor andere typen doelen, terwijl radars bovendien vooral naar het oosten zijn gericht. Aanvallen vanuit het zuiden worden daardoor mogelijk te laat opgemerkt. Ook is het door de enorme omvang van Saudi-Arabië onmogelijk om alle steden en strategische locaties afdoende te beschermen.

De Houthi’s, die sinds 2014 grote delen van Jemen controleren, hebben hun wapenarsenaal en operationele vaardigheden sterk uitgebreid. Vanuit hun bergachtige machtsbasis nabij de Saudische grens combineren ze Iraanse en lokaal geproduceerde wapens met onder meer drones en raketten. Door aanvallen in grote aantallen kunnen ze met goedkope middelen zeer kostbare onderscheppingsraketten afdwingen en olie-installaties, luchthavens en steden bedreigen. Volgens Midden-Oostenkenner Koert Debeuf kunnen zelfs beperkte aanvallen de economie en het hervormingsimago van Saudi-Arabië schaden, bijvoorbeeld doordat vluchten of internationale bijeenkomsten worden stilgelegd.

Kroonprins Mohammed bin Salman vroeg de Verenigde Staten en Europese landen om extra militaire steun. President Trump wees directe Amerikaanse deelname af. Het Verenigd Koninkrijk voert wel beschermingsvluchten uit en Frankrijk helpt de olieterminal van Yanbu beveiligen, maar bondgenoten willen niet opnieuw in een grootschalige oorlog in het Midden-Oosten worden gezogen.

Volgens Debeuf is een militaire overwinning op de Houthi’s onwaarschijnlijk door hun organisatie, ideologische overtuiging en moeilijk toegankelijke terrein. Saudi-Arabië zou daarom steeds meer beseffen dat alleen diplomatie een uitweg biedt. Een bredere overeenkomst tussen de Verenigde Staten en Iran kan volgens hem nodig zijn om de aanvallen uiteindelijk te laten afnemen.