Oliebranden en geannuleerde vluchten dwingen Poetin tot paasbestand
In dit artikel:
President Poetin stemde afgelopen donderdag onverwacht in met een korte paasstroom van geweld, nadat hij aanvankelijk weigerachtig was. Twee weken geleden had Oekraïne al om zo’n bestand gevraagd, maar Moskou hield de boot af — mogelijk uit ideologische redenen (Oekraïne viert Pasen volgens de westerse kalender) en politieke berekening. Verschillende factoren lijken de draai van Poetin te hebben versneld.
Ten eerste: praktische druk op het binnenlandse leven. Door Oekraïense drone-actie zijn sinds donderdagavond volgens DPA 25 Russische vliegvelden tijdelijk gesloten, met beelden van gestrande reizigers tot gevolg. Met het orthodoxe paasweekend voor de deur wil de Kremlinleider ongestoorde feestdagen voor veel Russen en schade aan zijn populariteit vermijden.
De tweede en zwaardere factor is de intensivering van Oekraïense aanvallen op de Russische energiesector. Langafstandsdrones richten zich op transport, pijpleidingen, opslag en raffinaderijen; dagelijkse meldingen betreffen brandende olieopslagen bij Volgograd, beschadigde raffinaderijen en getroffen oliehavens aan de Finse Golf en Zwarte Zee. Oest-Loega produceerde zo veel zwarte rook dat die tot in Estland zichtbaar was; ook Novorossiysk, cruciaal voor de zuidelijke export, liep zware schade op. Die campagne heeft de uitvoer van ruwe olie volgens experts met ongeveer 40 procent doen dalen.
Economisch heeft Moskou voorlopig profijt gehad van een tijdelijke versoepeling van Amerikaanse sancties: vorige maand gaf president Trump een tijdelijke zesweekse vrijstelling voor Russische olie vanwege wereldwijde tekorten na sluiting van de Straat van Hormuz. Daardoor verkopen Russen hun olie nu voor prijzen ruim boven de honderd dollar per vat, veel meer dan voorheen, en die extra inkomsten vullen direct de Russische oorlogskas — één reden waarom Oekraïne zijn aanvalscampagne op die sector opschaalt. De vrijstelling loopt morgen af; herinvoering van sancties lijkt onzeker zolang de oliemarkt gespannen blijft.
Lucia van Geuns (Haags Centrum voor Strategische Studies), die de sector bestudeert, noemt de Oekraïense acties een grootschalige campagne die zowel strategisch als economisch bedoeld is om Moskou pijn te doen en zijn oorlogsfunding te ondermijnen. De combinatie van binnenlandse onrust, aantasting van vitale infrastructuur en geopolitieke oliedynamiek verklaart waarom Poetin nu bereid was tot een korte stilstand.