Oer-Hollandse natuur: blauwe reigers

In dit artikel:

In februari zitten veel blauwe reigers al op het nest: ondanks dat mensen februari als winter zien, is voor de reigers het broedseizoen begonnen. Ze broeden solitair of in losse kolonies op moeilijk bereikbare plekken zoals bomen op eilandjes, plassen of zelfs in stadsparken, en vertonen luidruchtige balts- en begroetingsrituelen. Het samenbroeden lijkt vooral een praktische “huwelijksmarkt”: handig als partners jaarlijks wisselen.

Blauwe reigers (Ardea cinerea) leven al eeuwen in de Lage Landen en tonen grote aanpassingskracht: ze bedelen om friet bij snackbars, zitten tijdens voedertijden naast pelikanen in Artis en pikken visafval van bootjes. Dat gemak betekent echter niet dat hun geschiedenis zonder conflict is geweest. Tot ver in de twintigste eeuw werden reigers systematisch gedood, vergiftigd en bejaagd — deels als vermeende concurrentie voor vissers, deels voor sierveren en deels als voedsel; consumptie van reigers was van de middeleeuwen tot begin 1900 gebruikelijk.

Beschermingsacties veranderden dit beeld: Vogelbescherming ontstond in 1899 en leidde mede tot de Vogelwet van 1912 die het doden en verstoren verbiedt. Toch leed de soort onder verontreinigd water; de strenge winter van 1962/63 duwde het aantal broedparen terug tot ongeveer 3.500. Verbeterde waterkwaliteit na wetten vanaf 1970 maakte herstel mogelijk en vandaag zijn reigers weer veelvuldig aanwezig.

De les is tweeledig: neem de aanwezigheid van gewone soorten niet vanzelfsprekend aan — zoals met de Basiskwaliteit Natuur vereist wordt — en houd vol met natuurbescherming, want beleid en inzet hebben tastbaar resultaat opgeleverd.