Oekraïne zoekt bondgenoten in Afrika in de strijd tegen Rusland

In dit artikel:

Terwijl Oekraïne in eigen land vecht tegen de Russische invasie, voert het land een actief diplomatiek offensief in Afrika om de Russische invloed op het continent tegen te gaan en politieke steun te winnen. Sinds de inval in 2022 heeft Oekraïne acht nieuwe ambassades geopend in Afrika, waarmee het totaal op achttien diplomatieke posten komt, tegenover veertig Russische ambassades. Rusland onderhoudt sinds de Sovjettijd warme banden met Afrikaanse landen, is grootste wapenleverancier en heeft militaire aanwezigheid via huurlingen van de Wagner-groep en het officiële Afrikakorps, dat vele regimes in de Sahellanden ondersteunt.

Oekraïne richt zich vooral op 'graandiplomatie' en leverde in 2024 zo'n tien miljoen ton graan en 300.000 ton noodhulp aan Afrika, waarmee miljoenen mensen in landen als Kenia, Soedan, Nigeria en Congo worden geholpen. Naast voedselexport benadrukt ambassadeur Vasyl Hamianin ook Oekraïense bijdragen op het gebied van technologie, landbouw en medicijnen. Bovendien biedt Oekraïne militaire training aan het leger van Mauritanië aan, dat spanningen kent met Mali, waar Russische troepen actief zijn.

De Oekraïense speciale gezant Maksym Soebch plaatst de strijd tegen Rusland in het kader van een gedeelde geschiedenis van kolonialisme en neokolonialisme met Afrikaanse landen. Toch blijkt het winnen van Afrikaans vertrouwen lastig omdat Rusland met zijn langdurige banden, actieve mediacampagnes en nauwe samenwerking met Afrikaanse regimes een stevige voorsprong heeft. Russische media verspreiden een narratief dat het conflict in Oekraïne een strijd is tegen het imperialistische Westen.

De diplomatieke en economische initiatieven van Oekraïne in Afrika bevinden zich in een moeilijke positie door de oorlog in eigen land en de overmacht van Rusland op het continent. Ondanks deze uitdagingen zoekt Kyiv zorgvuldig steun en bondgenoten in Afrika, omdat dit niet alleen politieke voordelen kan opleveren, zoals steun in de Verenigde Naties, maar ook economische kansen creëert. Oekraïne balanceert hierbij tussen het uitbreiden van zijn invloed en het zorgvuldig inzetten van middelen zonder de binnenlandse oorlogsinspanningen te schaden.