Oekraïne pakt initiatief in oorlog, 'maar zal niet plots dit jaar winnen'
In dit artikel:
Terwijl de aandacht van de wereld naar het Midden-Oosten gaat, wint Oekraïne aan slagveldmomentum tegen de Russische invasie. De Russische opmars stokte vrijwel volledig afgelopen maand en op verschillende frontstukken heeft Kyiv het initiatief weten te heroveren. Oekraïense productie en inzet van onbemande vliegtuigen spelen daarbij een sleutelrol: massale drone-aanvallen treffen Russische oliedepots en maken het mogelijk kleine delen in Oost-Oekraïne terug te winnen.
Experts waarschuwen echter dat dit geen snelle beslissende overwinning betekent. Defensie-experts noemen het doel van Kyiv vooral het verhogen van Russische verliezen en kosten zodat Moskou uitgeput raakt; het conflict blijft een slijtageslag zolang president Poetin vasthoudt. Oekraïne bouwt aan eigen wapenproductie en claimt forse aantallen drones — autoriteiten spreken van miljoenen per jaar — maar blijft financieel en materieel afhankelijk van westerse steun en heeft grote tekorten aan personeel door dienstweigering, desertie en verzet tegen verplichte mobilisatie.
Analyses van het Institute for the Study of War tonen dat Oekraïne de afgelopen maanden de grootste terreinwinst van de afgelopen twee jaar boekte: ongeveer 400 vierkante kilometer bevrijd, grofweg twee keer de oppervlakte van Amsterdam. Rusland boekte op andere plaatsen kleine winsten, maar overall stagneert de opmars. Tegelijkertijd lijden burgers nog steeds onder dagelijkse aanvallen en is de energie-infrastructuur zwaar beschadigd. Na het aantreden van Donald Trump nam militaire hulp uit de VS bijna af, wat Oekraïne extra kwetsbaar maakt.
Drones en robots verminderen voor Oekraïne deels het tekort aan manschappen en worden inmiddels ook aan buitenlandse partijen geleverd; in recente conflicten in het Midden-Oosten en voor de beveiliging van Amerikaanse bases zijn Oekraïense systemen ingezet. Maar militaire inlichtingendiensten geven aan dat het aantal Oekraïense doden relatief sneller stijgt dan Russische verliezen, en dat Kyiv in tegenstelling tot Moskou moeite heeft deze verliezen te compenseren.
Op politiek vlak kreeg Oekraïne een impuls toen de EU een lening van 90 miljard euro goedkeurde na een blokkade door Hongarije. Over het verdere verloop wegen veel factoren: Oekraïense innovatie en aanslagen op Russische olie-infrastructuur (waardoor Rusland minder profiteert van hogere olieprijzen), voortdurende internationale steun — en de politieke richting van de VS. Zolang Rusland niet kan profiteren van inkomsten en Oekraïne blijft innoveren, blijft het voor Moskou moeilijk vol te houden, maar een snelle ommekeer in het conflict is niet realistisch.