Oekraïense Oleksandr doet dit jaar examen, maar kan niet doorstuderen: „Ik kan me een jaar niet ontwikkelen"
In dit artikel:
De 17‑jarige Oekraïense leerling Oleksandr Stepanov doet dit jaar eindexamen in Nederland, maar kan door de kosten niet doorstromen naar hbo of universiteit. Nederlandse studenten betalen jaarlijks ongeveer €2.600 wettelijk collegegeld; Oekraïense vluchtelingen die onder de Europese Tijdelijke Bescherming vallen, moeten echter het veel hogere door instellingen vastgestelde instellingsgeld ophoesten — ruwweg €10.000 per studiejaar. Omdat Oekraïne buiten de Europese Economische Ruimte valt, komen deze jongeren niet automatisch in aanmerking voor het lagere tarief.
Stichting voor Vluchteling‑Studenten UAF werkt samen met 21 onderwijsinstellingen om 450 Oekraïense studenten wel tegen het wettelijk tarief te laten studeren, maar die plekken zijn voor het komende studiejaar al vergeven. De overigen, waaronder Oleksandr, zijn daardoor aangewezen op een gedwongen tussenjaar; hij zegt het gevoel te hebben stil te staan: "Ik kan me een jaar niet ontwikkelen, puur omdat ik geen geld heb." Mbo‑opleidingen kennen een andere regeling waarbij lesgeld kwijtgescholden kan worden bij aantoonbare betalingsonmacht, maar die opleidingen spreken niet aan bij Oleksandr, die biologie en medisch laboratoriumonderzoek wil studeren.
GroenLinks en PvdA dienden een voorstel in om het UAF een eenmalige extra subsidie te geven zodat meer Oekraïense jongeren een studiebeurs zouden krijgen. Tachtig Oekraïense studenten, onder wie Oleksandr, gingen dinsdag naar Den Haag en overhandigden Kamerleden symbolisch hun namen en studiekeuzes. De Kamer stemde echter tegen het voorstel; UAF noemt dat een grote teleurstelling, zowel voor de jongeren als voor de toekomstige wederopbouw van Oekraïne.
Er is hoop op verandering: de tijdelijke beschermingsrichtlijn loopt tot maart 2027. Naar verwachting kunnen de betrokken vluchtelingen daarna een verblijfsvergunning voor drie jaar krijgen, waarna zij mogelijk wel recht krijgen op het wettelijk collegegeld (vanaf collegejaar 2027–2028), maar dat hangt af van beslissingen van het nieuwe kabinet.