Oefenen met het rode potlood: 'Als ik hier niet was geweest was ik niet gaan stemmen'
In dit artikel:
Ongeveer twee miljoen Nederlanders ervaren belemmeringen bij het stemmen, bijvoorbeeld door een beperking of laaggeletterdheid. Om die drempel te verlagen organiseerde gemeente Midden‑Groningen in Hoogezand een oefensessie voor bewoners van zorginstellingen (onder meer De Zijlen en Cosis), samen met ProDemos en sociaal werkgevers BWRI. Doel: op een laagdrempelige manier uitleg geven over verkiezingen en deelnemers vertrouwd maken met het stemproces.
De bijeenkomst startte met een eenvoudige quiz over de gemeenteraad, gevolgd door uitleg waarom stemmen voor sommige mensen ingewikkeld is: onduidelijke informatie, drukte op stembureaus en omvangrijke stembiljetten met kleine letters. Griffiemedewerker Valerie Jongman benadrukte dat de gemeente juist die inwoners wil bereiken die anders mogelijk thuisblijven. ProDemos’ Janneke Francissen wees erop dat soms stempassen van bewoners worden weggegooid en dat het falen van representatie schadelijke gevolgen kan hebben, zeker omdat veel zorg via de gemeente wordt gefinancierd.
Deelnemers zoals Monique Lanting (37), die al jaren bij Cosis woont en een beperking heeft, namen enthousiast deel. Ze zegt veel te hebben geleerd en gaat nu met meer vertrouwen stemmen; op 18 maart stemt ze bij haar dagbesteding. Tijdens de workshop kregen mensen praktische tips (gebruik van stemwijzers, check verkiezingsprogramma’s, waak voor nepnieuws) en konden ze oefenen bij een proefstembureau waar burgemeester Erica van Lente en raadsleden aanwezig waren. Er waren aanpassingen voor rolstoelgebruikers en een vereenvoudigd stembiljet met cijfers, bedoeld als oefening; de oefenstemmen werden — net als bij echte verkiezingen — in een gesloten bak gedaan.
De praktische uitslag van de oefenverkiezing: de cijfers 2 en 8 behaalden de meeste stemmen. Belangrijker was de toegenomen bereidheid en zelfvertrouwen onder de deelnemers. De bijeenkomst illustreert zowel het belang van toegankelijke verkiezingen als concrete maatregelen die gemeenten kunnen nemen: oefensessies, aangepaste stembiljetten en ondersteuning op locatie om zo te zorgen dat álle inwoners hun stem kunnen laten horen.