"Octopussen behoren tot de slimste dieren ter wereld": Belgische onderzoekers brengen hersenstructuur in kaart

dinsdag, 17 november 2026 (13:35) - VRT Nieuws

In dit artikel:

Onderzoekers van de KU Leuven hebben ontrafeld hoe het complexe brein van de octopus zich ontwikkelt. De gewone octopus beschikt over ongeveer 500 miljoen zenuwcellen en vertoont opvallend intelligent gedrag: hij kan zich camoufleren, routes onthouden, plannen maken en tijdens de jacht samenwerken met vissen.

Om de ontwikkeling van zulke grote hersenen te begrijpen, analyseerde het onderzoeksteam duizenden individuele cellen uit embryo’s van octopussen. Daaruit bleek dat zogenoemde gliale cellen — die zenuwcellen doorgaans ondersteunen — al aanwezig zijn voordat de zenuwcellen ontstaan. Bij mensen en andere gewervelde dieren verschijnen deze cellen pas later.

Bij octopussen lijken de gliale cellen een veel actievere rol te spelen. Ze sturen signalen die bepalen waar zenuwcellen zich naartoe bewegen, hoe verbindingen tussen cellen worden aangelegd en hoe verschillende hersengebieden vorm krijgen. Hoewel vergelijkbare cellen ook voorkomen bij andere weekdieren, zoals de gouden appelslak, hebben ze daar niet dezelfde organiserende functie.

Volgens de onderzoekers zijn het vooral deze gliale cellen die tijdens de evolutie nieuwe functies hebben gekregen. Bij gewervelde dieren ondersteunen ze voornamelijk bestaande zenuwcellen, terwijl ze bij octopussen ook helpen het grote en complexe brein op te bouwen. De studie, geleid door professor Eve Seuntjens en met onderzoeker Mark Lassnig, laat zien dat grote hersenen op verschillende evolutionaire manieren kunnen ontstaan — niet alleen via de ontwikkelingsprincipes die bekend zijn van zoogdieren. De resultaten verschenen in het tijdschrift Current Biology.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Jan Paul van Hecke hard na 5-0-nederlaag: ‘Een dieptepunt voor het Nederlandse voetbal!’