NUcheckt | Geen verband tussen straling mobiel en kanker: 'Hardnekkige fabel'

In dit artikel:

Zaadbalkanker komt nu ruim twee keer zo vaak voor als 35 jaar geleden, maar wetenschappers weten nog niet waarom. Op het platform NUjij gaven enkele lezers aan dat ze vermoeden dat de straling van mobieltjes, wanneer telefoons in broekzakken worden gedragen, hier een rol in zou kunnen spelen. Wetenschappelijk onderzoek wijst echter niet op een verband tussen mobiele telefoonstraling en zaadbalkanker. Volgens Richard Meijer, hoofd van de oncologische urologie aan het UMC Utrecht, is het idee dat telefoonstraling leidt tot teelbalkanker een hardnekkige fabel. Eerder onderzoek uit 2007 vond geen bewijs voor zo'n relatie, en zowel hij als uroloog Oscar Brouwer zien geen noodzaak voor nieuw onderzoek zonder een sterke verdenking.

Het kennisplatform Elektromagnetische Velden en Gezondheid (EMV) benadrukt dat je nooit volledig kunt uitsluiten dat omgevingsfactoren invloed hebben op ziektes, mede door onderzoeksmarges en mogelijke toekomstig nieuw bewijs. Ook het International Agency for Research on Cancer (IARC) kon in een grote internationale studie onder meer dan 250.000 mensen in 2024 geen verband vinden tussen veel bellen en hersentumoren. Desondanks blijft IARC voorzichtig en benoemt mobiele telefoonstraling officieel als "mogelijk kankerverwekkend", vanwege onzekerheden en het risico van toevallige bevindingen.

De argwaan jegens mobiele straling komt deels voort uit het feit dat deze straling onzichtbaar is en mensen hier onbewust aan worden blootgesteld, bijvoorbeeld via zendmasten. Daarnaast is er verwarring over het begrip 'straling'. Waar ioniserende straling – zoals die van radioactieve bronnen of röntgenapparaten – atomen kan veranderen en schadelijk is, is de straling van mobiele telefoons een veel minder energievolle elektromagnetische veldstraling. Hoewel deze straling geen atomen kan veranderen, kan overmatige blootstelling aan bepaalde vormen, zoals uv-straling, wél schadelijk zijn. Daarom bestaan er Europese limieten voor blootstelling aan elektromagnetische velden waaraan fabrikanten zich moeten houden.

Gezondheidsorganisatie WHO is nog bezig met een uitgebreide beoordeling van al het onderzoek naar de effecten van mobiele telefoonstraling, maar EMV verwacht die conclusies niet eerder dan eind dit jaar. Ook dan zal het waarschijnlijk lastig blijven om met zekerheid uit te sluiten dat er géén invloed is van mobiele telefoonstraling op ziektes als zaadbalkanker.