NU+ | Val kabinet biedt kansen voor bouwbedrijven: 'Zijn soms een zeursector'

In dit artikel:

De woningbouw in Nederland stokt, terwijl jaarlijks ongeveer 100.000 nieuwe woningen nodig zijn. Hoogleraar Peter Boelhouwer stelt dat het demissionaire kabinet met onder andere de huurbevriezing en ingewikkelde regels, zoals stikstofnormen en trage vergunningverlening, de bouw heeft gehinderd. Vooral woningcorporaties kregen door de huurbevriezing minder inkomsten, wat investeringen in nieuwbouw remde. Na de val van het kabinet verdween deze bevriezing direct.

De complexe problemen rond stikstofregels, personeelstekorten en hoge kosten versterken elkaar en maken het vergunningproces moeizaam. In 2024 werden 67.000 bouwvergunningen verleend, een teken dat de bouw al in een dip zit. Daarnaast raken de problemen ook de infrastructuur, omdat nieuwe wegen vaak in stikstofgevoelige gebieden liggen.

Demissionair minister Mona Keijzer reageerde met het aanwijzen van 24 doorbraaklocaties waar versnelde besluitvorming mogelijk moet zijn, vooral in stedelijke gebieden. Boelhouwer benadrukt dat ruimte in principe genoeg is, maar bezwaren en bureaucratie het proces vertragen. Het bezwaar maken is bovendien laagdrempelig en vaak succesvol.

Een mogelijke oplossing voor het personeelstekort ligt in industrieel bouwen. Bouwbedrijf Van Wijnen produceert in een woningfabriek inmiddels dagelijks drie tot vier betaalbare woningen, gericht op het segment tussen 250.000 en 300.000 euro. Door automatisering kan één fabriek 50 werknemers inzetten in plaats van 1.350 bouwvakkers op de bouwplaats, wat ook vergunningverlening vergemakkelijkt en de stikstofuitstoot vermindert.

Naast doorbraaklocaties noemt Van Wijnens CEO Peter Hutten het advies van de commissie STOER belangrijk, die stelt dat bij bezwaren direct naar de Raad van State gegaan moet worden, waardoor nieuwbouwwijken anderhalf jaar sneller klaar kunnen zijn. Hij pleit voor een toekomstig kabinet dat duidelijke keuzes maakt en met executiekracht het bouwproces versnelt, maar benadrukt ook dat de bouwsector zelf minder moet klagen en meer moet oplossen.

Boelhouwer sluit zich hierbij aan en ziet twee opties: het verlagen van ambitieniveaus of het bieden van meer financiële steun. Hij vraagt om een helder toekomstperspectief waarin woningcorporaties voldoende huurinkomsten kunnen genereren om nieuwbouw voort te zetten, en ook particuliere investeerders een bescheiden rendement mogen maken. Dit is volgens hem essentieel om het woningtekort duurzaam aan te pakken.