Nu Trump dreigt de Navo te verlaten, zijn de ogen op Ankara gericht: 'We hebben Turkije nodig'

In dit artikel:

Mark Rutte rondt woensdag een tweedaags bezoek in Ankara af, als voorbereiding op de komende Navo-top in de Turkse hoofdstad. Zijn bezoek speelt zich af tegen de achtergrond van onzekerheid over de Amerikaanse inzet binnen de alliantie: terwijl president Trump signalen van terugtrekking afgeeft, groeit Ankara’s strategische belang voor Europa en de Navo.

Turkije beschikt na de VS over het grootste leger binnen de Navo (ongeveer 370.000 militairen), heeft eigen defensieproductie en huisvest meerdere Navo-bases en radarsystemen. Dat kwam in maart nog naar voren toen Navo-luchtverdediging meerdere ballistische raketten uit Iran richting Turkije onderschepte. Analisten zien Ankara als kandidaat om een deel van het door de VS ontstane machtsvacuüm op te vullen, maar waarschuwen dat Turkije geen vervanger is voor Amerikaanse capaciteiten zoals de nucleaire paraplu.

Toch bestaan zorgpunten bij Europese partners. De aankoop van Russische S-400-luchtafweer in 2017 belemmert diepere defensiesamenwerking, en Turkije is geen EU-lid en valt dus buiten Europese instrumenten zoals het Safe-defensiefonds. Griekenland en Cyprus ervaren een versterkt Turks militair optreden bovendien als bedreiging. EU-functionarissen benadrukken dat Turkije essentieel is voor handelsroutes en de relatie met Oekraïne, maar verwachten tegelijk politieke concessies richting Europa en Cyprus.

Ondanks zorgen over binnenlandse repressie houden Europese regeringen zich vaak op de vlakte vanwege de politieke en strategische afhankelijkheid van Ankara. Bilaterale defensiesamenwerking — bijvoorbeeld tussen het Italiaanse Leonardo en Turkse dronebouwer Baykar — kan de rol van Turkije als betrouwbare partner verder bestendigen. Minister Hakan Fidan noemt de komende Navo-top in Ankara mogelijk de belangrijkste ooit; hij verwacht ook dat Trump aanwezig zal zijn.