NU+ | Sonja Barend: koningin van de talkshow die geen enkel taboe schuwde

In dit artikel:

Sonja Barend, jarenlang een van de meest bepalende gezichten van de Nederlandse televisie, is zaterdag overleden in het bijzijn van haar familie. Geboren op 29 februari 1940 in Amsterdam, was haar jeugd getekend door de Tweede Wereldoorlog: haar biologische vader, van Joodse afkomst, werd in 1942 gedeporteerd en overleed in 1943 in Auschwitz. In haar autobiografie Je ziet mij nooit meer terug beschreef zij openlijk de impact van dat verlies en haar zoektocht naar afkomst.

Barend begon als omroepster bij de NTS en maakte vervolgens programma’s voor de VARA, waaronder het korte jongerenprogramma Yin Yang en later muziek- en magazinerubrieken zoals Fanclub, Dagje ouder en De jonge onderzoeker. Na een korte periode bij de AVRO presenteerde ze in 1975 opnieuw voor de VARA de maandelijkse talkshow De Show van Sonja en..., waarin zij met één hoofdgast per aflevering dieptegesprekken voerde. Kort voor de verkiezingen van 1977 ontving ze onder meer Joop den Uyl.

Haar samenwerking met producer Ellen Blazer bleek bepalend; samen ontwikkelden ze succesvolle en vaak controversiële formats zoals Sonja’s Goed Nieuws Show en Sonja op Maandag. Barend schuwde taboeonderwerpen niet en bracht onderwerpen als prostitutie, aids, racisme en Gilles de la Tourette in brede kring onder de aandacht — op het hoogtepunt trok haar talkshow zo’n vijf miljoen kijkers. Toen Blazer in 1996 met pensioen ging, besloot Barend haar huidige programma niet zonder haar voort te zetten en stapte ze over naar de VARA-avondtalkshow Barend en Witteman (1997–2002), die ze afwisselend met Paul Witteman presenteerde.

Adriaan van Dis noemde haar tijdens Zomergasten in 1999 ‘de koningin van de talkshow’. In 2006 maakte Barend bekend te willen stoppen; op 30 december 2006 beëindigde ze haar televisiecarrière officieel. De VARAgids richtte in 2009 de Sonja Barend Award op, een jaarlijkse prijs voor het beste televisie-interview die zij jarenlang uitreikte. Ook na haar pensionering bleef ze betrokken bij het medium en kritisch over hedendaagse talkshows.

Barend ontving gedurende haar loopbaan talrijke onderscheidingen. Haar scherpe interviewstijl, maatschappelijke betrokkenheid en directe toon lieten een blijvende indruk achter op het Nederlandse televisielandschap.