Situatie op Cuba steeds zorgwekkender: 'Soms 30 uur lang geen stroom'
In dit artikel:
In heel Cuba zijn de spanningen opgelopen door acute brandstof- en stroomtekorten: wijken zitten soms ruim een etmaal zonder elektriciteit, en op veel plaatsen staan bewoners in de straat om te protesteren met brandende hopen afval en het slaan op pannen. De directe aanleiding is dat de Verenigde Staten al meer dan vier maanden de invoer van olie naar het eiland blokkeren; Venezuela, dat ooit de belangrijkste leverancier was, levert sinds een Amerikaanse actie op dat land geen olie meer. Volgens minister van Energie Vicente de la O'Levy zijn de brandstofvoorraden uitgeput: "We hebben geen reserves."
De gevolgen zijn al tastbaar en hard voor de bevolking. Voedsel kan moeilijker naar winkels worden vervoerd, scholen zijn overgeschakeld op thuisonderwijs maar lopen vast wanneer de stroom en internet uitvallen, en ziekenhuizen hebben juist te maken met onbetrouwbare elektriciteit. Hoewel veel ziekenhuizen over generators beschikken, zijn er meldingen van stroomstoringen van tientallen uren waardoor apparatuur zoals elektrische beademingsmachines niet altijd beschikbaar is; personeel moet soms terugvallen op handmatige methoden. Ook ambulances kunnen door benzinetekort niet altijd tijdig uitrukken, wat levensgevaarlijk is bij acute gevallen zoals hartaanvallen.
De crisis voedt frustratie die al langer sluimert. Cuba is bijna 65 jaar een communistische staat en gewend aan sancties, maar sinds 2021 zijn er grotere demonstraties en in maart werd het partijhoofdkwartier zelfs in brand gestoken. Veel Cubanen wijten de situatie aan het Amerikaanse beleid, maar anderen leggen de schuld bij een regering die langdurig onvoldoende investeerde in basisvoorzieningen.
De Verenigde Staten proberen de druk op Havana op meerdere fronten te vergroten: naast de blokkade zijn er volgens berichtgeving pogingen geweest om het regime van president Miguel Díaz-Canel te verzwakken of te vervangen, een aanbod van 100 miljoen dollar om concessies af te dwingen, en plannen om voormalig president Raúl Castro aan te klagen. Sommige commentatoren vergelijken de aanpak met eerdere acties rond Venezuela, al noemen experts een directe militaire aanval op Cuba onwaarschijnlijk; het arresteren van Raúl Castro zou vooral extra druk op de regering kunnen zetten.
Internationaal staat Cuba er zwak voor: traditionele bondgenoten als Rusland zijn door de oorlog in Oekraïne beperkt inzetbaar, en China wil geen conflict met de VS riskeren. Analisten concluderen dat de combinatie van energiecrisis, economische isolatie en gebrek aan sterke partners Havana dwingt om op korte termijn meer concessies aan de VS te overwegen, terwijl de humanitaire situatie voor de bevolking verslechtert.