NU+ | Roemenië lijkt na Russische afzwaaier NAVO-artikel 5 niet te activeren
In dit artikel:
Vrijdag raakte een Russische drone van koers en stortte neer op een appartementencomplex in Roemenië, waarbij een vrouw en haar kind lichtgewond raakten. Het voorval zet zowel de NAVO als de EU onder druk omdat beide bondgenootschappen een collectieve verdedigingclausule hebben (NAVO-artikel 5 en EU-artikel 42.7) die in theorie een gecoördineerde reactie op een aanval mogelijk maakt. Roemenië, lid van beide organisaties, heeft echter besloten die clausules voorlopig niet te activeren.
In plaats van een alarmfase in te luiden, kwalificeert Boekarest de botsing volgens ingewijden meer als gevolg van roekeloosheid dan als een doelbewuste aanval. De Roemeense regering laat het incident diplomatiek afhandelen: het Russische consulaat in Constanta wordt gesloten en de consul is persona non grata verklaard. Tegelijk spreken Roemenië en NAVO-bondgenoten af extra materieel naar het grensland te sturen. Het Kremlin kondigde tegenmaatregelen aan.
Op NATO-niveau is geen spoedbijeenkomst afgekondigd; ambassadeurs zullen het incident komende week in een gewone vergadering behandelen. In Brussel houdt men rekening met verschillende scenario’s, maar alleen lidstaten kunnen besluiten artikel 42.7 in te roepen, benadrukte een woordvoerder van de Europese Commissie. Commissievoorzitter Von der Leyen stelde dat het incident een nieuwe grens overschrijdt.
Het voorval past in een reeks luchtincidenten sinds de Russische inval in Oekraïne: vorig jaar ondervonden Polen en Estland luchtovertredingen en eerder raakte ook een Iraanse drone een Britse basis op Cyprus. De keuze van Roemenië om te reageren via diplomatie en beperkte militaire versterking weerspiegelt een afgewogen poging om te reageren zonder onnodig te escaleren.