Nu oudste dochter én gedoodverfde troonopvolger is overleden: hoe moet het verder met monarchie in Thailand?
In dit artikel:
Prinses Bajrakitiyabha Mahidol — vaak prinses Bha genoemd — is na 3,5 jaar coma overleden, wat in Thailand grote beroering heeft veroorzaakt en direct de vraag oproept wie koning Rama X nu als troonopvolger in gedachten heeft. Supporters verzamelden zich bij het ziekenhuis en Thaise media kleurden hun sites en uitzendingen grijs uit eerbetoon aan de koninklijke familie. Bha was populair bij het publiek en werd door analisten gezien als de gedoodverfde kandidaat die door de koning klaarstoomd leek te worden om het staatshoofd op te volgen.
De Thaise opvolgingsregels wijken scherp af van systemen als dat van België: de monarch kan zelf een opvolger aanwijzen; als hij dat niet doet, beslist de Kroonraad. Rama X heeft zeven kinderen, maar praktisch gezien komen er momenteel slechts twee voor de troon in aanmerking: prinses Sirivannavari (39), een modeontwerpster uit het tweede huwelijk, en prins Dipangkorn (21), zoon uit het derde huwelijk met Srirasmi Suwadee — die later met corruptiebeschuldigingen te maken kreeg. Vier andere kinderen zijn uitgesloten omdat zij geen koninklijke titels kregen en sommigen in 1996 zijn onterfd en verbannen nadat de koning hun moeder van overspel beschuldigde; twee van die zonen keerden in 2023 kort terug uit ballingschap maar vertrokken in juni 2025 weer naar de Verenigde Staten.
Bha onderscheidde zich door maatschappelijk werk, vooral hulp aan vrouwelijke gevangenen met kinderen en re-integratieprogramma’s. Haar inzet was praktisch en hands-on; zoals Jeremy Douglas van het VN-Bureau voor Drugs- en Misdaadbestrijding, die haar meer dan twintig jaar kende, opmerkte: "Ze stak er veel tijd in, terwijl ze dat helemaal niet hoefde te doen." Haar populariteit maakte haar tot een belangrijk symbool om het imago van het koningshuis te verbeteren, iets wat voor Rama X zelf problematisch blijft vanwege zijn lage goedkeuring onder brede lagen van de bevolking.
Met Bha’s overlijden groeit de onzekerheid over de toekomstige leiderschapslijn in Thailand: de koning moet ofwel een nieuwe opvolger aanwijzen, of het land ziet het delicate proces overgenomen worden door de Kroonraad, tegen een achtergrond van familiale verdeeldheid en politieke gevoeligheid.