Nu Open VLD plots 'Anders' heet: wat kan zo'n naamsverandering opleveren voor een politieke partij?

In dit artikel:

Open VLD heeft zichzelf hernoemd tot Anders, een stap die partijvoorzitter Frédéric De Gucht gisteren presenteerde en kaderde als een breuk met het verleden en een ambitie om “meer” te bereiken — impliciet ook meer kiezers na jaren van magere electorale prestaties.

Politicologen en recent onderzoek suggereren dat zulke naamswissels inderdaad effect kunnen hebben. Bram Wauters (UGent) verwijst naar een Amerikaans onderzoek uit 2023 dat 18 West-Europese landen bestudeerde: partijen die van naam veranderen scoren bij de eerstvolgende verkiezingen gemiddeld iets beter (weliswaar minder dan één procentpunt). Dat verschil is klein maar statistisch relevant en sterker dan andere ingrepen zoals wijziging van programmapunten of het aanstellen van een nieuwe voorzitter, die nauwelijks meetbaar resultaat opleveren.

De verklaring ligt vooral in zichtbaarheid en framing. Een nieuwe naam bereikt ook mensen die politiek niet strak volgen en suggereert een duidelijke breuk met het oude profiel — bij Anders werkt die boodschap nog eens extra door de letterlijke betekenis van de naam. Het positieve effect is echter tijdelijk: studies tonen aan dat het doorgaans maximaal één verkiezingscyclus helpt. Zolang veel inhoudelijke of organisatorische keuzes onduidelijk blijven, blijven kiezers verwachtingen projecteren en kunnen ze nog niet teleurgesteld raken.

Culturele verschillen spelen mee: in landen als Nederland en Duitsland blijven partijnamen vaak decennialang gelijk, terwijl in België en Frankrijk hernoemingen frequenter zijn — mogelijk mede dankzij het succes van de naamswisseling van PVV naar VLD in 1992, die als voorbeeld diende. Conclusie: de naamsverandering kan Ander(s) een kortstondig electoraal duwtje geven, maar duurzame winst vraagt meer dan alleen een nieuw etiket.