Nu ook Demir stekker eruit trekt: waarom mislukken IT-projecten bij overheid zo vaak?
In dit artikel:
Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir heeft een groot IT-traject voor de onderwijssector, het personeelsplatform ‘Persona’, stopgezet nadat er al ongeveer 16 miljoen euro aan was besteed en het systeem slechts voor 8–10% functioneel bleek. Een externe audit concludeerde dat het project slecht gemanaged werd, waarna de Vlaamse regering weigerde extra middelen toe te kennen; twee crisismanagers moeten nu proberen wat mogelijk nog te redden.
De beslissing komt in een bredere context van recente grote digitale falingen bij de federale overheid. Op 26 december maakte minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin bekend dat i-Police, het grootschalige digitaliseringsprogramma van de federale politie, per direct wordt beëindigd. Dat project had tot doel politiewerk en databanken te integreren in één platform maar leverde na bijna vijf jaar geen concrete resultaten op. Het oorspronkelijke contract met Sopra Steria bedroeg 299 miljoen euro; hiervan werd volgens officiële cijfers 75,8 miljoen uitbetaald, maar onderzoek wijst op nog veel hogere kosten voor de belastingbetaler. Op 10 januari werd ook een justitieproject — een toepassing voor digitale ondertekening van juridische documenten — afgevoerd, een dossier dat politiek als weggegooid geld (ongeveer 4 miljoen euro) werd bestempeld.
Experts plaatsen die mislukkingen in een breder perspectief. Volgens Lieselot Danneels, professor overheidsdigitalisering, faalt wereldwijd een groot deel van IT-projecten; bij overheden ligt het succespercentage nog lager. Belangrijke verklaringen zijn dat technologische ontwikkelingen snel gaan waardoor langlopende plannen verouderd raken, aanbestedings- en budgettaire procedures traag zijn, en projecten veel verschillende stakeholders kennen zonder één beslissingsdrager. Frank Robben (Kruispuntbank voor de Sociale Zekerheid / eHealth) benadrukt dat digitalisering vooral een veranderingsproces is: draagvlak, opleiding van gebruikers en continue bijsturing zijn cruciaal.
Als remedies noemen de deskundigen praktijken zoals kortere iteraties, voldoende stuurkracht vanuit de top, teams met zowel technische als organisatorische expertise, betere aansturing van leveranciers en ruimte om onderweg bij te sturen. Ook worden strengere audits en publieke controle als dubbelzinnig gezien: ze beschermen het publieke geld maar maken snelle beslissingen moeilijker. Succesverhalen binnen de overheid — zoals bij eHealth en de kruispuntbank — tonen dat het wel degelijk kan als governance, samenwerking en uitvoering op elkaar zijn afgestemd.