NU+ | Online intimidatie, agressie op straat: toch willen zij gemeenteraadslid zijn
In dit artikel:
Onderzoek van de NOS en de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden laat zien dat agressie en intimidatie jegens gemeenteraadsleden de afgelopen jaren fors zijn toegenomen: ongeveer een op de drie raadsleden krijgt ermee te maken — dat is twee keer zo veel als in 2022 en zes keer meer dan in 2015. Ruim 30 procent zegt dat die vijandigheid invloed heeft op hoe ze hun werk doen. De gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart vormen de actuele context waarin veel kandidaten zich tóch verkiesbaar stellen.
De meeste incidenten ontstaan rond gevoelige lokale besluiten, zoals plannen voor opvanglocaties voor asielzoekers en het sluiten van voorzieningen (zwembaden, bibliotheken). Vrouwen lopen relatief vaker tegen scheldpartijen en intimidatie aan. Een groot deel van de agressie vindt online plaats, wat anonimiteit en ontkenning van verantwoordelijkheid vergemakkelijkt.
Twee kandidaten uit het artikel illustreren de motieven en de dilemma’s. Fleur de Klijne (27), voormalig fractiemedewerker in Rotterdam en kandidaat voor Volt, vertelt dat ze van dichtbij heeft gezien hoe raadsleden online werden aangevallen en zelfs bedreigd met zelfmoordoproepen. Als jonge vrouw weegt ze de risico’s goed af, maar besluit toch te staan: "Ik wil kiezen voor betrokkenheid en niet voor angst." Ze vreest dat terugtrekking van betrokken mensen het debat overlaat aan degenen met de hardste en intimiderende stem.
Tim Ravestein (33), docent maatschappijleer en steunfractielid in Tilburg, staat op plek 12 van de VVD-lijst. Hij merkt groeiend wantrouwen en vooroordelen bij burgers, en heeft zelf ervaren dat bijeenkomsten soms agressief kunnen verlopen — tijdens een Pride-wandeling werden zijn collega’s uitgescholden en bespuugd. Ravestein benadrukt zelfbeheersing in confrontaties en vindt het de moeite waard zich in te zetten: het werk voor de samenleving en het behoud van lokale democratie wegen zwaarder dan de dreiging.
De verhalen maken duidelijk dat intimidatie niet alleen individuele gevolgen heeft, maar ook een risico vormt voor de representativiteit van lokale politiek: als mensen afhaken vanwege agressie, bestaat het gevaar dat het publieke debat gedomineerd wordt door de luidste, vaak extremere stemmen. Online anonimiteit, seksistische aanvallen op vrouwen en spanningen rond actuele thema’s maken het extra complex om burgers en politici in gesprek te houden.