NU+ | Ondanks de hongerstaking was de sfeer best goed in de Israëlische cel
In dit artikel:
Roos Ykema, oprichter van migrantenhulporganisatie MiGreat, nam deze zomer deel aan de Global Sumud Flotilla — een internationale hulpactie met ongeveer 500 activisten op 45 zeil- en motorboten die probeerden de Israëlische zeeblokkade van Gaza te doorbreken. Vanuit Griekenland voer een Nederlandse delegatie met kisten vol rijst, linzen, bonen, babymelk en medische benodigdheden, bedoeld voor lokale gaarkeukens in Gaza. De vloot wilde niet alleen goederen brengen maar ook aandacht en druk creëren tegen de langdurige blokkade die de Verenigde Naties al herhaaldelijk hebben veroordeeld.
Kort na het binnenseilen van het bezette zeegebied werd Ykemas schip in het holst van de nacht gekaapt door Israëlische militairen. Ze beschrijft hoe soldaten aan boord kwamen, hen twaalf uur onder schot hielden en het schip naar de Israëlische haven Ashdod stuurden. Tijdens de arrestatie werden elektronica en notitieblokken door activisten overboord gegooid, omdat men wist dat camera’s en livestreams de enige bescherming konden bieden; die verbindingen werden door de militairen later doorgeknipt.
Aangekomen in Ashdod werden de opgepakte activisten op heet asfalt gedwongen zitten; mannen kregen klappen en mensen met een Arabisch uiterlijk werden volgens getuigen harder aangepakt. Ykema belandde met veertien anderen in een cel. Veel gevangenen startten een vooraf besproken hongerstaking — deels uit solidariteit met de Honger in Gaza, deels als politiek drukmiddel. Ykema zelf staakte ruim drie dagen; haar eerste maaltijd na vrijlating was Turks fruit, daarna een simpel broodje op Schiphol. Ze overweegt opnieuw mee te doen, maar ziet ook waarde in organiseren aan wal.
De actie vond plaats tegen de achtergrond van eerdere, dodelijke confrontaties tussen Israëlische strijdkrachten en hulpvloten — most notably de aanval op de Mavi Marmara in 2010, waarbij tien activisten omkwamen en later schadevergoedingen werden uitgekeerd. Ykema wijst erop dat bewegingen vaak lang moeten volhouden om verandering te bewerkstelligen: de huidige vloot kreeg bijvoorbeeld gezelschap van een Italiaans marineschip, iets wat eerder ondenkbaar was en volgens haar wijst op groeiende maatschappelijke druk.
Hoewel de hulpgoederen mogelijk door Hamas als lokale autoriteit zouden worden beheerd, was het plan om ze over te dragen aan bestaande hulporganisaties in Gaza. Ykema benadrukt dat het initiatief vooral bedoeld was om directe nood te verlichten én internationale aandacht en solidariteit op te roepen — iets dat volgens haar al heeft geleid tot massale protesten in andere landen en lokale acties in Nederland.