NU+ | Marjan Minnesma liet decennialang zien dat het écht duurzamer kan

In dit artikel:

Urgenda‑directeur Marjan Minnesma (1966–2026) is op 59‑jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van kanker. Decennialang zette ze zich in voor versnelling van de energietransitie en verduurzaming van landbouw, niet door veel te schreeuwen maar door zelf projecten op te zetten en partijen aan elkaar te koppelen.

In 2010 leidde haar actie Wij willen zon — met een bestelling van 50.000 zonnepanelen — het begin van een brede uitrol van zonne‑energie in Nederland in. Vier jaar eerder had ze samen met hoogleraar Jan Rotmans de Urgente Agenda opgesteld; die leidde tot de oprichting van Stichting Urgenda, gericht op concrete proefprojecten en versnelling naar een volledig duurzame energievoorziening rond 2050. Minnesma werkte met wetenschappers, bedrijfsleiders en overheden en wilde vooral aantonen dat duurzame oplossingen haalbaar zijn.

Haar grootste invloed had ze echter via de rechtszaal. Met advocaat Roger Cox voerde Urgenda een klimaatzaak tegen de Nederlandse overheid en won — in totaal bevestigden rechters driemaal dat de staat meer moest doen. Die juridische strategie zette wereldwijd aan tot soortgelijke procedures; rechtbankuitspraken, waaronder een recente uitspraak van het Internationaal Gerechtshof, benadrukken dat overheden burgers moeten beschermen tegen klimaatverandering. Urgenda ondersteunt inmiddels andere ngo’s via het Climate Litigation Network. Voor haar werk kreeg Minnesma in 2022 de Goldman Environmental Prize.

Ook tijdens haar ziekte bleef ze actief, onder meer om duurzame landbouwpraktijken te promoten die volgens haar niet veel duurder zijn maar wel gezondheids‑ en milieuwinst brengen. Minnesma benadrukte vaak dat kleine, vasthoudende teams veel kunnen bereiken — Urgenda bestond doorgaans uit zo’n vijftien mensen — en liet met praktijkvoorbeelden zien dat verandering mogelijk is. Haar vertrek laat een zichtbare leegte achter in het Nederlandse en internationale klimaat‑ en milieu‑veld.