NU+ | Van Dorsten uit gezin Ruinerwold over leven na sekte: 'Hoe studeer je?'
In dit artikel:
De 32-jarige Israel van Dorsten, bekend geworden na zijn vlucht in 2019 uit de geïsoleerde boerderij in Ruinerwold (Drenthe), vertelt aan NU.nl dat ontsnappen niet gelijkstaat aan meteen vrij zijn. Momenteel reist hij met zijn vriendin in een camper door de Verenigde Staten en heeft hij recent zijn bachelor Sociologie afgerond; die studie koos hij deels om zijn eigen verleden en vergelijkbare maatschappelijke verschijnselen beter te begrijpen.
Van Dorsten groeide samen met broers en zussen jarenlang afgesneden van de buitenwereld op in een door zijn vader Gerrit Jan opgezet, sektarisch systeem. Tot zijn ontsnapping wist bijna niemand van hun bestaan. Het besluit weg te gaan volgde na jaren van twijfel en werd mede veroorzaakt door een belangrijke gebeurtenis: de vader kreeg een hersenbloeding en verloor voor een deel zijn spraakvermogen, waardoor een essentieel instrument van controle wegviel. Dat maakte het mogelijk om te vertrekken, maar de jaren erna bleven zwaar. Sociale vaardigheden, studeren en het normale leven moesten stap voor stap worden geleerd; schuldgevoel en angst bleven aanhouden, en een lopende rechtszaak tegen zijn vader bepaalde lange tijd het dagelijks leven.
Gerrit Jan werd aangeklaagd voor het jarenlang tegen hun wil vasthouden van zes van zijn negen kinderen en tevens beschuldigd van seksueel misbruik van twee kinderen, maar kon niet door de rechter worden veroordeeld omdat hij door zijn hersenbloeding niet in staat was het proces te volgen. Van Dorsten zegt dat hij graag had gezien dat zijn vader verantwoordelijk werd gehouden, zowel vanwege genoegdoening als om een signaal af te geven, maar dat hij inmiddels grotendeels heeft leren loslaten — mede doordat zijn broers en zussen erkennen wat hen is aangedaan. Tegelijkertijd blijven sommige volgelingen van zijn vader hem volgen, wat volgens Israel toont hoe diep manipulatie kan doorgaan.
Zes jaar na zijn ontsnapping neemt Van Dorsten deel aan de EO-serie Klinkt als een sekte (vanaf 12 maart op NPO 3 en NPO Start), waarin hij in gesprek gaat met anderen die uit gesloten gemeenschappen zijn gekomen. Die uitwisselingen ervaart hij als helend: herkenning en gedeelde ervaringen bieden steun. Hij benadrukt dat gesloten, manipulatieve groepen niet alleen kwetsbare of laagopgeleide mensen aantrekken; ook hoogopgeleiden en professionals kunnen worden verleid door beloften van diepgang of bijzondere kennis. Gemeenschappelijke patronen die hij ziet zijn psychologische manipulatie, het aanwakkeren van angst, het tegen elkaar uitspelen door leiders en soms fysiek geweld — maar vooral de mentale controle is volgens hem doorslaggevend.
Van Dorsten wil met zijn betrokkenheid bij de serie en zijn studie bewustzijn vergroten over het blijvende probleem van gesloten gemeenschappen en de methoden waarmee mensen daarin vast komen te zitten. Zijn ervaring laat zien dat vrijheid een lang, ingewikkeld herstelproces is, ook nadat je fysiek bent weggegaan.