NU+ | Hila Noorzai volgde vrouwen in Afghanistan: 'De zwaarte voel je in alles'
In dit artikel:
Journaliste en presentatrice Hila Noorzai reist terug naar Afghanistan voor een driedelige documentaire over het leven van vrouwen onder de Taliban. In Hila voorbij de Taliban — waarvan de eerste aflevering zondagavond op NPO 2 te zien is — brengt de 33‑jarige Noorzai, zelf in 1992 in Kaboel geboren en als baby naar Nederland gevlucht, portretten van vrouwen die ondanks strenge beperkingen proberen controle te houden over hun bestaan en hun stem te laten horen.
De serie richt zich op het dagelijkse bestaan sinds de machtsgreep van de Taliban in 2021: meisjes mogen vaak niet verder naar school na hun twaalfde, veel vrouwen zijn vrijwel uitgesloten van arbeid, en zelfstandig reizen zonder mannelijke begeleiding is sterk beperkt. Noorzai zoekt niet naar sensationele beelden maar naar mensen die blijven opstaan; ze volgt onder meer een 38‑jarige imker en moeder van acht die dagelijks op de motor naar haar bijenkasten rijdt, bedreigd en zelfs korte tijd gevangengezet, maar toch doorgaat. Daarnaast toont ze een taekwondoschool waar meisjes stiekem trainen — een beeld dat haar hoop geeft over de vechtlust van de jongere generatie.
De productie verliep moeizaam en risicovol. Visumprocedures duurden maanden en kwamen pas twee weken voor vertrek rond. Vooraf volgde de crew cursussen over gijzeling en eerste hulp bij schotwonden. Ter plaatse moesten ze toestemming vragen bij verschillende ministeries; de Taliban voeren een goed georganiseerd bestuursapparaat en willen exact weten wat journalisten komen doen. Persvrijheid is praktisch afwezig: filmen op straat is lastig, surveillance in hotels is aanwezig, en veel gesprekken vinden daarom achter gesloten deuren plaats.
Noorzai trad met een vrouwelijke ploeg en sprak in vloeiend Dari met Afghanen. Haar Afghaanse achtergrond hielp de toegang tot intieme verhalen — ze kent cultuur en taal en won daardoor sneller vertrouwen — maar bracht ook complicaties: op sommige plekken werd haar geboorteplaats afgeraden te noemen en voor Afghaanse vrouwen gelden regels waar zij als houder van een Nederlands paspoort niet altijd aan hoefde te voldoen.
De toon van de serie is zwaarmoedig maar gericht op de kracht van individuen. Noorzai zegt dat er veel verdrietige verhalen niet in de afleveringen staan, maar juist de veerkracht en het verzet van vrouwen centraal staan: soms door simpelweg hun eigen leven te leven.