NU+ | Drinkwatertekort: waarom we regenwater nauwelijks hergebruiken in huis
In dit artikel:
Nieuw onderzoek laat zien dat de druk op beschikbaar schoon drinkwater toeneemt, en lezers vroegen waarom huishoudens niet vaker regen- of grijswater gebruiken voor toepassingen als toiletdoorspoelen, wassen of tuinberegening. In Nederland is voor die klussen drinkwater vaak standaard, terwijl water van lagere kwaliteit technisch volstaat. Regenwater, grijs water (bijv. douche- of waswater) of anderszins gezuiverd afvalwater kunnen besparen opleveren, maar praktijk en regelgeving remmen toepassing.
De belangrijkste belemmering is veiligheid. Een collectief experiment met regenwatersystemen in nieuwbouwwijken liep in 2001 in Leidsche Rijn fout: door een aanlegfout raakte het regenwatersysteem verbonden met het drinkwaternet, waardoor ongeveer tweehonderd bewoners ziek werden. Het incident leidde in 2002 tot het stilleggen van dergelijke projecten; sindsdien zijn collectieve hemel- en grijswatersystemen in nieuwbouw alleen nog mogelijk onder strikte, uitzonderlijke voorwaarden met goedgekeurd meetprogramma. Individuele systemen in woningen blijven toegestaan.
Het RIVM bracht in 2025 opnieuw de veiligheidsaspecten in kaart. Conclusie: hergebruik kan water besparen, maar de huidige risico’s bij aanleg en beheer zijn te groot. Grootste gevaren zijn foutieve aansluitingen op het drinkwater en onvoldoende zuivering, vooral van douchewater dat veel vervuilender is dan regenwater en om complexe zuiveringstechnieken vraagt die nog niet breed worden toegepast. De overheid onderzoekt al jaren of en hoe hergebruik veilig kan worden ingevoerd, maar concrete beleidsbesluiten ontbreken nog.
Financieel en praktisch zijn er ook drempels. Een grijswatersysteem kost volgens leveranciers ongeveer €4.000 per nieuwbouwwoning, en voor bestaande woningen lopen de kosten snel op naar €10.000–€13.000, plus jaarlijks onderhoud van circa €800–€1.000. De markt is klein maar groeit voorzichtig; vooral milieubewuste huishoudens nemen de investering op de koop toe. Branchevertegenwoordigers en projectontwikkelaars wijzen erop dat collectieve systemen kostendeler zijn: door investeringen in pompen en zuivering over een flat of wijk te spreiden, wordt het per huishouden goedkoper.
België fungeert als contrast: daar is opvang van regenwater bij nieuwbouw al standaard, ingevoerd deels om wateroverlast en rioolbelasting te verminderen. In Nederland was die prikkel niet aanwezig, aldus betrokkenen. Totdat regels versoepeld worden, blijven eenvoudige maatregelen zoals een regenton en korter douchen de meest toegankelijke manieren om drinkwater te besparen.