NU+ | Dramatische oorlogsfoto wordt in Amsterdam tot leven gedanst
In dit artikel:
Een foto van AP‑fotograaf Andrii Marienko — een vader die de hand vasthoudt van zijn dertienjarige zoon Dima, gedood bij een Russisch bombardement in Kharkiv — ligt ten grondslag aan het ballet Solitude van choreograaf Alexei Ratmansky. Het stuk beleeft dinsdag in Amsterdam zijn Europese première bij Het Nationale Ballet; Ratmansky toonde het eerder al in New York.
De 25‑jarige Giorgi Potskhishvili speelt de vader. Om de verstarring uit de foto te vangen zit hij eerst tien minuten volledig stil, een fysieke opgave voor een danser waarna hij in herinneringen en bewegingen overgaat: het ballet illustreert de flashbacks en innerlijke wereld van een rouwende ouder, niet letterlijk de gebeurtenis zelf. De jongen die Dima vertolkt is normaal een schoolgaand kind dat alleen tijdens voorstellingen meespeelt.
Ratmansky, Amerikaan met Russisch‑Oekraïense wortels en opgegroeid in Kyiv, zegt dat de foto hem als vader diep raakte. Hoewel hij benadrukt dat hij het stuk niet primair als propagandamiddel ziet, wil hij wel voorkomen dat de tragedie goedkoop sentimenteel wordt. Hij voelt zich dagelijks met de oorlog bezig en heeft intussen verboden dat zijn werk in Rusland wordt opgevoerd — toch gebeurt dat soms tegen zijn wil. Ook opvallend is de samenstelling van Het Nationale Ballet, met meer dan dertig nationaliteiten en meerdere Oekraïense dansers die het passend vinden dat het repertoire de oorlog niet negeert.
NU.nl kreeg via een tolk contact met Dima’s moeder, Viktoria Kubata. Ze is verrast maar dankbaar dat mensen bezig zijn met de nagedachtenis van haar zoon: "Fijn dat mensen bezig zijn met de nagedachtenis van mijn kind," aldus haar reactie. Kubata woont inmiddels weer in Kharkiv, werkt daar, en haar naar school teruggekeerde dochter (die bij de aanval zwaargewond raakte) studeert in het buitenland. Over haar man spreekt ze niet in de media.
Vooraf aan de repetitie werd de boodschap van Kubata aan het gezelschap voorgelezen; het leverde een ingetogen applaus op. De voorstelling verschijnt daarmee als een artistiek rouwstuk en herinnering — een poging om persoonlijke pijn en de bredere menselijke tol van de oorlog op het toneel te verbeelden zonder te vervallen in effectbejag.